POSTHOORNKERK, Amsterdam - Van vrijdagavond tot en met zondagmiddag woonde ik een seminar bij van Tenzin Wangyal Rinpoche, die de Tibetaanse Chöd beoefening uit zou leggen. Het was zowel een lezing, als een demonstratie en transmissie. Chöd is geen beoefening voor de ‘fainthearted’ onder ons. Chöd betekent ‘snijden’ en dat is ook precies wat je in de beoefening doet.

Middels visualisatie en met behulp van klanken, muziekinstrumenten en zang snijdt je ego los van je essentie, wat uitgebeeld wordt door te visualiseren dat je lichaam in stukken gesneden wordt en geofferd wordt aan alles en iedereen die het nodig heeft. Waarschijnlijk heb je in de tussentijd al even gefronst bij het lezen van deze uitleg, maar de beoefening heeft tot doel om vrij te komen van je gehechtheid aan je lichaam en je ego.

We zijn als mensen bereidt een hoop te geven aan onze mensenmens, maar ons lichaam, dat geven we niet zomaar op. De hoeveelheid winkels die je tegenkomt wanneer je door een stad loopt, laten ons al zien hoezeer we aan ons lichaam verknocht zijn. We steken het in mooie kleding, maken het op, willen zeker niet ouder worden en proberen zo min mogelijk aan de dood te denken. We zijn meer gehecht aan ons lichaam dan we eigenlijk toe willen geven. In Chöd wordt deze gehechtheid op een harde maar liefdevolle manier doorsneden.

‘Chöd betekent letterlijk 'doorsnijden'. Gehechtheid aan bezit en aan onze identiteit veroorzaakt angsten, emotionele conflicten en ontevredenheid in ons leven. Door de oefening van chöd wordt deze gehechtheid met compassie doorsneden. In dit seminar zal Tenzin Wangyal Rinpoche ons de weg wijzen hoe we karmische obstakels kunnen opruimen door onze gehechtheid te transformeren. In de Chöd leren we niet alleen gehechtheid te overwinnen, maar ook vrijgevigheid te ontwikkelen. Chöd is niet alleen 'ik wil ergens vanaf komen,' maar ook 'ik wil weggeven waar ik aan gehecht ben.' Dat is erg krachtig.’ - Tenzin Wangyal Rinpoche

Tijdens het weekend ontwikkelde ik een zwak voor deze Rinpoche. Wat een fantastische glimlach heeft hij. Hij maakt deze keiharde, en bijna horrorachtige beoefening heel liefdevol, en ik kon gemakkelijk begrijpen waarom Chöd zo’n magische aantrekkingskracht heeft. De beoefening wordt volledig in Tibetaans gezongen, met behulp van een bel en een trommel, en heeft een prachtig ritme. Daarbij is het gevoel na de oefening, er een van bevrijding en tevredenheid. Een kleine overwinning. Het idee is dat deze beoefening ook letterlijk op enge plekken, zoals begraafplaatsen e.d. gedaan wordt, om onze angsten op te roepen en door te snijden.

Gezien Tenzin Wangyal Rinpoche afkomstig is van de Bön traditie, een van de oudste tradities in Tibet, is het een andere richting dan de Nyingma richting die Rigpa volgt. In een pauze knielde ik dan ook bij Rinpoche neer, en vroeg hem eerst een foto die ik had gekocht te blessen, en daarna of ik, als leerling van Sogyal Rinpoche, deze beoefening mocht doen, of dat ik de Nyingma versie daarvan moest gebruiken. Hij antwoordde dat de beoefening niet veel verschilt en ik deze beoefening in deze vorm gewoon kon gebruiken. Dat deed me goed, omdat dit een andere traditie is wil ik niet van mijn huidige beoefening een ratjetoe maken.

Daarbij ging mijn hart al sneller kloppen bij het eerste boek van Chöd dat ik eerder onder ogen kreeg. Deze beoefening maakt me echt enthousiast. Het enige wat mij weerhoud om waarlijk vrij te zijn, is mijn gehechtheid aan mijn lichaam en de blokkades die mijn angsten en verlangens zijn. Door deze te doorsnijden kun je waarlijk vrij worden. Chöd wordt ook wel vergeleken met ‘het nemen van een straaljager naar verlichting, in plaats van er rustig heen te lopen.’ Just cut the crap!

Ik vind het een prachtige beoefening. Nico Sensei zei in zijn laatste Teisho ook al dat alle mystische scholen het in feite eens zijn over het beoefenen van ‘geen zelf’, dat het geloof in een ‘zelf’ het grootste probleem is dat wij als mensen hebben. Het zorgt ervoor dat wij constant voor de gek geworden houden door ons ego. We willen er ook echt niet aan dat alles van tijdelijke aard is en veranderlijk is.

Chöd is een krachtige beoefening die rechtstreeks in het hart van ons probleem snijdt, en onze problemen amputeert, in plaats van de halfslachtige pogingen die wij soms doen door in discussie te gaan met onze ratio over onze problemen. Het enige wat we dan doen is zout in de wonden strooien, en ons verbazen waarom dezelfde problemen steeds terugkomen in ons leven. Van de spreekwoordelijke regen in de drup.

Daarbij is het ontwikkelen van compassie in deze beoefening bijna natuurlijk. Het lossnijden en offeren van jezelf heelt niet alleen jou, maar ook de ander. Dat kan iemand zijn waar je een conflict mee hebt, maar ook gewoonweg het oplossen van karma, met wie dan ook om je heen. Als jij beseft dat je zonder lichaam en zorgen vrij bent, en je weet hoe jij zelf lijdt aan deze gehechtheden, is het niet moeilijk om compassie en liefde voor anderen op te wekken.

Aan het eind kregen we een transmissie van Rinpoche, waardoor we ook de autorisatie ontvangen om deze beoefening zelf te doen. Ik ga me er dan ook zeker verder in verdiepen.

Dat ik nooit om half zes opsta is niet helemaal waar. Als ik monitoringdienst heb, moet ik om half 8 op mijn werk verschijnen. Gezien ik graag vroeg opsta, om te douchen en rustig te ontbijten, kwam ik vanochtend om half 6 mijn bedje uit, om rond 7 uur op mijn fietsje te springen.

God, wat was het koud. Dat is weer even wennen, na die warme en milde maanden. Mijn nieuwe simpele stoffen handschoentjes waren niet bestand tegen de kou, en terwijl ik fietste bewoog ik ze heen en weer om mijn verkrampte handjes wat warmer te krijgen.

Wat me succesvol afleidde van mijn lichamelijke drama, was de prachtige zwarte nacht boven me. Het was nog geheel donker toen ik richting mijn werk fietste, en de hemel was bezaaid met sterren. Een klein maansikkeltje verlichtte mijn weg, vergezeld van een sterretje in de kom van haar sikkel.

Na wat zoeken kwam ik tot mijn grote vreugde mijn lievelingssterrenbeeld tegen, Orion. Dit sterrenbeeld heeft me altijd gefascineerd. De meeste van jullie kennen het sterrenbeeld vast als evenbeeld waar de coördinaten van de piramides van Cheops op gebaseerd zijn. Of als die grote zandloper in het nachtelijke zwart van de avond.

Ik vind het echt een prachtig sterrenbeeld en ik voel altijd een kleine tinteling als ik het zie. Onder de gordel van Orion, de drie sterren waarna de piramiden geplaatst zijn, is de Orionnevel te zien, waarvan ik net lees dat het een H-II-gebied is, een vrij cryptische afkorting waarmee bedoeld wordt dat het een broedplaats is van nieuwe sterren. Wat een mooi idee. In de heldere nacht kon ik de wazige plek zien waar de nevel zich bevond.

Als ik naar de sterrenhemel kijk word ik me ineens bewust hoeveel we eigenlijk niet weten, en hoe wonderlijk het leven wel niet is. Wij zijn een van de vele zonnestelsels in een gigantisch universum, en toch kunnen we ons dagelijks druk maken of we de bus wel halen, de juiste schoenen dragen of ons haar wel goed zit. Wat een vreemde wezens zijn we toch.

Als kind heb ik met mijn vader door zijn telescoop getuurd en zochten we in de zomer met ons antenne radiootje naar pulsars en andere vreemde statische ruis in het universum. Ik kreeg daar altijd lichtelijk de kriebels van, ik kon me gewoonweg niet voorstellen dat ik het geluid horen kon van een ster die zo snel om zijn as draait, dat we het radiosignaal hier op kunnen vangen. Het maakt je eigen wereldje ineens heel klein, en de wereld om je heen, heel groot. Een heerlijk kinderlijk en magisch gevoel.

Als je daar behoefte aan hebt, kan ik je echt aanraden om de komende weken eens een dag vroeg op te staan, en als het helder is, eens naar de sterrenhemel te turen. Het is zo'n prachtgezicht!

Half 6. Zo vroeg sta ik anders nooit op, en al helemaal niet op een zondag. Normaal bevind ik me al in Amsterdam voor aanvang van de Sanghadag, maar vandaag moest ik nog helemaal vanuit Bilthoven komen. Zo kwam het dat ik om 7.55 buiten op de bus wachtte. Het was heerlijk stil buiten. Iedereen slaapt nog, en ik ben wakker. Ik hoor de vogeltjes fluiten, en er begint luid een haan te kraaien. Als je hanen hoort kranen, is het echt vroeg, bedenk ik me. Het beestje klinkt behoorlijk dichtbij, en niet veel later zie ik hem voor me lopen. Hij zet in intervallen een keel op, en als ik even goed luister, hoor ik dat hij in de verte antwoord krijgt. Goh, daar had ik eerder nog nooit op gelet.

Afijn, na een klein reisje stond ik dan toch rond kwart voor 10 bij Rigpa. Zo leer ik de weg in Amsterdam ook steeds wat beter kennen. De teachings op de sanghadag stonden geheel in het teken van boeddhanatuur (al grapte de instructeur dat dit eigenlijk altijd het geval was,). De teachings waren verhelderend en gaven me weer nieuwe inzichten.

Rond een uur of drie werd het spannend. De sanghadag zou besloten worden met het bezoek van Tulku Rigzin Pema Rinpoche en Ani Jinba, die Rinpoche begeleidt en zijn teaching ook zou vertalen, gezien hij enkel Tibetaans en een beetje gebrekkig Engels spreekt. Aan mij de taak zijn thee en die van Ani klaar te maken en bij te schenken. Nou klinkt thee niet zo bijzonder moeilijk, maar je kunt je niet voorstellen wat er allemaal mis kan gaan. Ik had de boel net klaargezet, tot ik er op het laatste moment achterkwam dat de melk niet goed was. En Rinpoche dronk zijn thee met melk.

Als een idioot rond de sangha gerend om iemand bereid te vinden om op een fiets te stappen en naar de eerste de beste avondshop te fietsen voor een pak melk. Het is immers zondag, dus niet alles is open. Ik kon zelf niet weg, want ik zou de deur voor Rinpoche openhouden. Stress! Uiteindelijk was er een sanghalid bereid een pak melk te halen. Marlies en ik stonden buiten te wachten en lichtelijk te zenuwen, tot Ani Jinba en Rinpoche aan kwamen rijden. Rinpoche's neef was ook meegekomen.

Ik deed de deur van de auto voor hem open en Marlies ontving hem in het centrum. Ani Jinba kwam binnen en ik werd getrakteerd op een dikke knuffel. Snel iedereen zijn plek aanwijzen, om tot de ontdekking te komen dat de mokken voor Ani en Rinpoche verkeerd om stonden. Jasses. En we worden door Sogyal Rinpoche nog wel zo getraind op de details. Ze omruilen zou slordig staan, dus maakte ik de thee klaar en schonk deze voorzichtig in.

De lezing verliep voorspoedig, met een fantastische vertaling van Ani Jinba. Rinpoche gaf ons onderricht over Guru Yogha. Op een gegeven moment ging ik het dienblad met cadeaus voor Rinpoche halen; de nieuwste editie van View en een Hollandse mok met biologische chocolaatjes werden door Marlies aan Rinpoche aangeboden. Ook heeft de sangha nog een redelijk royaal bedrag aan Rinpoche gedoneerd. Wat overigens heel bijzonder was, is dat we die dag met 108 bezoekers waren.

Na de afsluiting van de dag gingen een aantal van ons met Ani Jinba en Rinpoche in het kantoortje zitten, waar Rinpoche mij ineens verbaasde door me, na me eerst hartelijk te groeten door mijn handen vast te pakken, me te vragen of ik in Lerab Ling geweest ben. Ik heb hem enthousiast, via zijn neef die de boel vertaalde, een impressie van Lerab Ling proberen te geven. Met name van het enorme beeld van Padmasambava dat in de vijver staat.

Bij de uitverkoop van het centrum heb ik nog een mooie foto van Padmasambava en Avalokitesvara gekocht, een prachtige aanwinst voor mijn huisje.

Het was een geslaagde dag, waarin mijn zenuwen goed op de proef gesteld zijn. Het is zenuwenwerk om alles goed te doen, en onder de teaching van Rinpoche voelde ik me ondertussen behoorlijk gespannen, steeds op de details letten en helpen waar nodig. Ik ben dan ook nog niet getraind in dienen van Rinpoche's, haha, maar het is een hele goede oefening in aandacht. Nu ben ik ook wel goed gesloopt, dus ik kruip zo lekker mijn bed in.

Aansluitend aan mijn vorige post; Toevallig viel ik vanmorgen in een aflevering van de BOS, 'De kracht van een open vraag' waar de vrouw van Dzigar Kongtrul Rinpoche, Elizabeth Mattis-Namgyel aan het woord was. (de aflevering is hier online te bekijken)

Ik vind haar ontzettend inspirerend, ze heeft 4 jaar in solitairy retreat geleefd en ontmoette in Nepal de jonge Dzigar Kongtrul. Zij werd zijn eerste leerling en zijn vrouw. Een wonderlijke combinatie, een Westerse, gedreven vrouw en een Tibetaanse Rinpoche.

Op een gegeven moment bekent ze dat ze geen sociaal persoon is, dat ze graag alleen is, al moest ze wennen toen ze van de drukke stad in het uitgestrekte Colorado ging wonen. In de documentaire zegt ze dan ook; 'Mijn idee van sociaal zijn is me bezighouden met dharmapractise met een dharmavriend, dat maakt me echt gelukkig.' Ontzettend mooi, voor mij was het inspirerend om te lezen. Zoals Marloes en Marjon ook al zeiden in hun vorige posts op hun blog; het pad van zowel Zen als Tibetaanse boeddhisme, is vaak een eenzaam pad. Je moet het immers zelf doen. Soms is dat zo in strijd met de maatschappij die turbulent om ons heen raast, dat ik daar nog wel eens een lichte identiteits crisis aan over hou. Ik ben tevreden met hoe ik leef, maar zou ik als jong iemand niet eigenlijk dit of dat, zus of zo moeten doen? De woorden van Elizabeth doen me daarbij goed.

Dan zie ik ook nog beelden van Lerab Ling, waar ze beiden ook geweest zijn. Die link is er dus ook. Ze is zelf momenteel met een boek bezig, dat zeker op mijn verlanglijstje komt. Haar enthousiaste en zeer gedreven doorzettingsvermogen geeft me weer een injectie van wilskracht. Fantastisch dat ik dit weer net als ik het nodig heb te zien krijg, om mijn eigen beoefening weer meer leven in te blazen.

Over Elizabeth;

Elizabeth Mattis-Namgyel has studied and practiced the Buddhadharma for 25 years under the guidance of her teacher and husband, Dzigar Kongtrul Rinpoche. After meeting Rinpoche in Nepal, she became his first Western student. She has been intimately involved with Rinpoche’s work in bringing Buddhist wisdom to the West, in particular to the development of Mangala Shri Bhuti, an organization dedicated to the study and practice of the Longchen Nyingthig lineage. Elizabeth has an academic backround in both Anthropology and Buddhist Studies, but her learning is also grounded in practice.

After many years of solitary retreat, Rinpoche appointed Elizabeth as Retreat Master at Longchen Jigme Samten Ling, Mangala Shri Bhuti’s retreat center in southern Colorado. She has edited Rinpoche’s two books, It’s Up to You and Light Comes Through and is presently working on a book of her own, tentatively titled, The Power of an Open Question and teaching the Buddhadharma in the United States and Europe. Elizabeth delights in wrestling with difficult and juicy ‘koans’ that tend to plague modern day practitioners, while maintaining a deep respect for the tradition she comes from.

Na het succes van de douchekop ben ik vandaag aan de slag gegaan met folie. Eerst heb ik mijn badkamerkastje een nieuwe achtergrond gegeven, omdat deze beschadigd was door plakband. Daarna begon ik met de glazen wand in mijn kamer. Al gauw was mijn rol op en ging ik naar Utrecht om bij de Gamma drie nieuwe rollen te halen en nog een doorzichtige voor mijn slaapkamerraam. Zoals altijd wil ik eigenlijk alles meteen doen, maar besloot de gordijnen en verf nog even te laten staan. Even één ding tegelijk.

Eigenlijk wilde ik me weer naar huis haasten, maar besloot in mijn eentje even een hapje te eten bij Luden. Ik ben nu het boek 'Bevrijd je demonen' aan het lezen van Tulsrim Allione. Het idee wat zij in haar boek naar voren brengt is dat veel van ons gedrag bepaald wordt door de schaduwkant in onszelf die we niet onder ogen willen komen. Denk maar eens na hoeveel van je acties eigenlijk bepaald worden door een onderliggende angst. Ze noemt het onze schaduwkant omdat het de kant is waarvan we vaak niet willen dat anderen die kunnen zien, en soms zien we zelf die kant daardoor ook niet meer. In het Westen zijn we gewend om te strijden tegen angsten en verlangens. Of er gewoonweg aan in te geven.

De oefening van Tsulrim Allione is gebaseerd op de Tibetaanse ch'od beoefening, die opgezet is door een grote Tibetaanse vrouwelijke lama, Machig Labdrön. Deze beoefeningen laat je jouw angsten juist opzoeken en zorgt dat je ze daardoor kan transformeren, door ze te voeden totdat ze verzadigd zijn. Om de angsten echt de kans te geven aan de oppervlakte te komen, wordt de beoefening nog wel eens gedaan op enge plekken als begraafplaatsen. Het is zoals je misschien wel kunt indenken een vrij confronterende oefening. Het beoogde effect echter, is vrijheid. Want hoe zou je je voelen als alle angsten en verlangens bij je weg waren? Zou je dan niet vrolijk en onbezorgd door het leven kunnen stappen?

Volgends de boeddha's vier edele waarheden is de hoofdoorzaak van het lijden onwetendheid. Onze schaduwkant niet kennen of niet willen/durven te kennen, is ook onwetendheid. Over twee weken krijg ik een weekendlang onderricht over Ch'od door Tenzin Wangyal Rinpoche, en ik verheug me er erg op. Sinds ik met het boeddhisme bezig ben zijn er al heel wat angsten, neuroses en verlangen weggevallen. Misschien merkt de buitenwereld dat niet zo aan me, maar ik zie duidelijk verschil tussen hoe ik me nu voel en een paar jaar geleden. De oefening van het in contact treden van je demonen is in het begin even wennen, maar het effect is zo bevrijdend. Donderdagavond ben ik ermee bezig geweest, om de dag erna vrolijk stuiterend verslag te doen bij Rinus over mijn ervaring met deze oefening. Ik voelde me kilo's lichter!

Het mooie is overigens dat het woord 'demon' afstamt van het Griekse 'daimon', wat geen demon was maar een goddelijke helper. In de tijden dat de christelijke invloed in Europa toenam werd de daimon als een heidens gebruik gezien, en kreeg het de monsterlijke lading die het nu heeft. Het mooie is dat het transformeren van je demon zorgt dat het een soort beschermer wordt. Angsten zijn er immers om je te beschermen, je moet ze alleen wel echt kennen wil je ze daarvoor inzetten.

Even terug naar Luden, waar ik dus zat met mijn broodje. Ik las verder in het boek en bedacht me, dat ik vroeger altijd alles met anderen samen wilde doen. Ik was vaak omringd met vrienden en vriendinnen, en natuurlijk met familie. Vroeger, als ik de stad in ging, was ik altijd met vriendinnen of met mijn vriendje op pad. Begrijp me niet verkeerd, ik stel gezelschap nog steeds zeer op prijs, maar ik ben tegenwoordig ook graag alleen. Dat is iets wat in mij veranderd is. Iets anders wat ik altijd vreselijk vond, is eten in het openbaar, in mijn eentje. Ik voelde me dan zo bekeken. Dus zeeg ik expres neer bij Luden en at er een hapje, met mijn boek erbij en stiekem toch een kopje cappuccino. Ik merkte dat ik me relaxed voelde en dat ik er echt van kon genieten.

Uiteindelijk wil ik me eigenlijk overal thuis kunnen voelen. Vaak beargumenteer ik in mijn hoofd, dat wanneer ik me ergens niet thuis voel, het aan die omgeving ligt waar ik in verkeer. Maar eigenlijk, is het mijn geest die zich thuis dient te voelen. Tevreden en kalm, in zichzelf. Open voor alles wat er om me heen kan gebeuren.

Op dat punt ben ik nog niet, maar ik ben in ieder geval onder weg. En nu ga ik folie tegen mijn raam plakken.

In de bus terug had ik onverwacht een leuk gesprek met een jonge vrouw, toen ik aanbood op te staan voor een oudere man en hij weigerde. Zij antwoordde dat het lastig was, als je niet opstaat is het onbeleefd, doe je het wel voelen mensen zich soms ineens oud en zijn er niet van gediend. We spraken hier even over, en ik maakte een opmerking over de mooie pennen in haar hand, die allerlei kleuren hadden. Het bleken pennen te zijn met een soort werelddoelstellingen erop, die voor 1015 gerealiseerd kunnen worden. Doelen zoals gelijke rechten voor mannen en vrouwen, daling kindersterfte, iedereen ter wereld schoon drinkwater en riolering.

Ze vertelde daarbij over Timu Kota, een organisatie die zich richt op jongeren tussen de 18 en 28 die iets kunnen doen voor een ander in de vorm van vrijwilligerswerk. Daarbij kun je iets doen wat je zelf erg leuk vindt en daarbij een groep bijstaan die die kennis (of de afleiding) goed kan gebruiken. Zo gaf ze een voorbeeld dat zij erg van koken houdt en jonge tienermoeders leert hoe ze voor weinig geld toch een gezonde maaltijd in elkaar kunnen draaien. Ze eindigen namelijk veelal met kind bij de McDonalds. Ik ben natuurlijk geïnspireerd! De site kun je vinden op timukota.nl!

In mijn lichtelijk gedateerde huisje, hing in de badkamer een eveneens lichtelijk gedateerde douchekop. Van mijn vader had ik een douchekop en een nieuwe slang gekregen, aan mij de taak de boel op te hangen. De oude douchekop had een andere houder, dus ik moest eerst een nieuwe houder vinden. Die heb ik er uiteindelijk opgekregen, hoewel ik eerst samen met mijn moeder er een gigantisch karwei aan had om de oude douchekophouder eraf te krijgen. Dat ding was na 12 jaar trouwe dienst bijna aan de muur vast geroest.

Met pijn en moeite kregen we de nieuwe houder erop. Toen moest de nieuwe slang erop. Bleek het schroefdraad, ineens in de doucheslang te zitten, in plaats van onderaan de thermostaatkraan, waar hij normaal hoort te (blijven) zitten. Zonder schroefdraad konden we de nieuwe slang niet aansluiten, en de oude slang had geen verlengstuk om de douchekop in de nieuwe houder te schuiven. Het is lastig om dit in heldere taal uit te leggen, laten we het er maar op houden dat ik een probleem had. Daardoor werd het de afgelopen week dus met de hand douchen, en ondertussen proberen een oplossing te verzinnen. Ik had twee oplossingen in gedachten ofwel; een nieuw schroefdraad te kopen om de slang te monteren, ofwel een tussenstuk te kopen wat ik tussen de slang en de douchekop kon monteren, zodat die wel in de houder zou passen.

Gisteren en vandaag had ik een SharePoint cursus vlakbij de Bijenkorf in Utrecht, en hobbelde in mijn pauze doelgericht richting de Gamma, die daar vlak achter zit (dankzij een trip bij Sarah achterop de fiets, wist ik dat nog.) Daar werd me op mijn vraag geantwoord dat het schroefdraad gewoon in de kraan hóórt, en als deze verwijderd zou zijn, ik 'gewoon' even een nieuwe thermostaatkraan zou moeten kopen, van rond de honderd euro. Belachelijk vond ik het, en ik nam me voor het daarbij niet te laten zitten. Ik ging echt geen nieuwe kraan kopen, de oude kraan doet het prima, een nieuwe kraan is me te prijzig, en het aansluiten van een thermostaatkraan is nog niet bepaald iets waar ik veel ervaring mee heb. Nu wil ik graag alles kunnen en leren, maar oktober is voor mij een gigantisch drukke maand, dus de timing hiervoor was ook lichtelijk belabberd.

Gezien ik voorzien werd van wat extra onderdelen, besloot ik vanavond, rond een uur of acht, toch maar even naar mijn douche te lopen. Ik greep de waterpomptang om de doucheslang van de kraan los te maken om een stuk schroefdraad te passen, wat aan een niet te definiëren onderdeel vastzat. Als het zou passen, zou ik gaan proberen om met een ijzerzaag het schroefdraad los te zagen zodat ik het als tussenstuk gebruiken kan. Terwijl ik de slang losdraaide, bleef het schroefdraad ineens, tot mijn grote geluk, in de kraan vastzitten, in plaats van in de slang, zoals de vorige keer het geval was. Vol verbazing draaide ik de slang er verder af. Ik spiekte voor de zekerheid nogmaals onder de kraan Het schroefdraad zat er inderdaad nog!

Lichtelijk overdonderd begon ik als een idioot te grinniken. Vrolijk ren ik terug naar de huiskamer om mijn nieuwe slang te pakken, en na wat gedraai, gefrummel met rubberen ringetjes en nog een extra controle of de boel niet ging lekken, hing daar ineens mijn nieuwe douchekop in zijn nieuwe houder, aan zijn nieuwe slang te pronken.

Wat kun je toch dankbaar zijn als een probleem, dat er in eerste instantie zeer ingewikkeld uitziet (niet zozeer de situatie, maar wel om aan de juiste spullen te komen) zich ineens automatisch oplost! Fantastisch. Net alsof ik eerst even op mijn doorzettingsvermogen getest werd.

Stiekem ben ik ook wel een beetje trots dat ik dit soort dingen voor elkaar krijg ik mijn eigen huisje, waar ik nu nog maar driekwart jaar woon. Langzaamaan kan ik steeds meer dingen zelf doen, al heb ik het zeker niet alleen gedaan. Ik kijk nu al uit naar mijn douche morgenochtend. Daar ga ik echt eens goed van genieten!

Excerpt from “How to Study”- by Dzigar Kongtrul Rinpoche, for the Rigpa Shedra Lerab Ling.

Het was wederom een druk, maar voldoening gevend weekend. Donderdag was ik eerst wat rillerig, waarbij ik vrijdag compleet gammel mijn bed uit kwam. Een dagje uitzieken was wel zo verstandig. Ik leer nu om, wanneer ik me ziek voel, meteen de rust te nemen, in plaats van te wachten tot ik niet of nauwelijks meer op mijn benen kan staan. Daardoor was ik zaterdag ochtend al gauw weer fit en vrolijk, en heb ik de kans genomen om mijn huisje zoveel mogelijk op te ruimen en schoon te maken, boodschapjes in huis te halen en mijn fiets te repareren.

In de middag kon ik dan eindelijk naar de opening van het Boeddhistisch Film Festival in het Pathé Tuschinski, met de film Light of Asia. Deze film is 83 jaar geleden voor het eerst vertoond, en beleefde nu een schitterende hervertoning, met live muziek. Ik wist in het begin niet geheel wat ik me daarbij voorstellen moest, maar de tonen van het ensemble, dat gekleed in sari's onderaan het doek plaatsnam, vloeiden prachtig samen met de beelden op het scherm. Light of Asia was een bijzondere ervaring door de combinatie van de 'stomme' film, de live muziek en de indrukwekkende ambiance van het Tuschinski. Ik was stiekem blij dat ik me erop gekleed had. In de voyer kwam ik nog een jongen tegen die zich toentertijd in mijn 'familie' bij de retraite met Thay in Papendal bevond.

Van Ani Jinba kregen we uiteindelijk een uitnodiging om in de VIP room aanwezig te zijn, waar een aantal grootheden op boeddhistisch filmgebied rondliepen. Een beetje verdwaald tussen de mensen heb ik daar braaf een appelsapje staan drinken, genietend van de sfeer van de Chinese Kamer waar het plaatsvond. Lucia Rijker, Babette M. vanLoo, ze waren er allemaal. Door de sfeer van het theater voelde ik me alsof ik in de jaren 50 beland was, door de rode tapijten op de grond, de houten panelen en het Jugendstil achterige design op de wanden gaven me het gevoel dat ik eigenlijk een bolhoedje met een veer op mijn hoofd had moeten dragen. Zelfs de lampjes en ornamenten waren geheel in dezelfde stijl uitgevoerd. Als aanvulling aan deze jaren 50 sfeer lliepen er monniken rond, en natuurlijk hadden we zojuist een Indiase film bekeken, met bijbehorende muziek. Een mengeling van allerlei culturen en sferen, die de avond een sprankje magie gaven.

De volgende dag was het inmiddels wel tijd om de handen uit de mouwen te steken. Iets over één arriveerde ik in de Balie, op het Leidseplein, waar het daadwerkelijke filmfestival plaatsvond. Ik meldde me bij de organisatie, kreeg een badge opgeprikt en werd uiteindelijk bij het lounge gedeelte gezet, waar ik de muntthee voor de bezoekers klaarmaakte en de consumpties afrekende met behulp van een collega vrijwilligster. Het ging vrij gemoedelijk, tot we het in de middag ineens wel eventjes razend druk kregen en mijn wangen rood aanliepen van het heen en weer rennen. Alsnog was het erg leuk om te doen.

Op een gegeven moment werd ik voor een deur gezet om als portier te fungeren en mensen de zalen in te loodsen. Ik stond daar voor de film 'Blessings', terwijl ik eigenlijk naar Stay (met Ewan McGregor!) had gewild. Een aantal Rigpa leden stonden ook in de rij, en waren verrast om me daar tegen te komen. Maar ik denk dat ze met name lol hadden omdat het leek alsof ik Blessings uit aan het delen was, ik moest dat namelijk een aantal keer herhalen zodat mensen niet voor de verkeerde film in de rij stonden. En daarbij natuurlijk een plaatsje vooraan zouden missen bij de film van hun keuze. Er waren twee zalen in gebruik, en veel films begonnen tegelijkertijd. Dat maakte het maken van een keuze natuurlijk wel lastig.

Ook mijn keuze ging eigenlijk uit naar een film in de andere zaal 'Stay', maar besloot toch maar om bij 'Blessings' plaats te nemen, en dat bleek achteraf, een veel betere keuze te zijn. Een prachtige film over het bezoek van een groep vrouwelijke beoefenaars en Tsoknyi Rinpoche III de Tsoknyi Nangchen nonnen in Tibet bezoeken. Daarbij kwamen er grote vrouwelijke leraressen aan het woord, zoals Tsultrim Allione en Jetsuma Tenzin Palmo. Daarbij kwam zelfs de Chöd beoefening aan bod, waar ik over 2 weken een weekendlang onderricht over krijg. Achteraf was ik erg gelukkig dat ik onverhoop bij deze film terrecht kwam, met zoveel onderwerpen die in mijn leven en beoefening juist nu zo belangrijk zijn!

Toen ik na de film terug liep om mij af te melden (het was inmiddels rond achten en ik zat er redelijk doorheen) kwam ik tot mijn vreugde ook Nico Tydeman Sensei tegen, die met zijn vrouw het filmfestival bezocht. Na een klein praatje nam ik afscheid van Nico, en ook van het festival en zijn bezoekers, in het bijzonder Ani Jinba, de Rigpa leden en de organisatie. Als dank voor mijn bijdrage mocht ik nog een prachtige DVD uitkiezen, en ik vertrok dan ook met een exemplaar van 'Buddha's Lost Children' in mijn tas.

Eigenlijk zou ik het bij de zondag houden, maar ik was zo enthousiast dat ik maandagavond met Rinus en Sarah meeging om wederom een bijdrage op deze laatste avond van het festival te leveren. Naast wederom voor de deur staan en wat kleine klusjes opgeknapt te hebben, heb ik de films 'Dalai Lama, 50 years after the Fall of Tibet' en 'Zen at War' gezien. Beiden vrij heftige films. De eerste met name over de continue strijd van His Holiness, tussen de belangen van zijn volk, van China, de tegenstand die hij van de jongere Tibetanen ontvangt op zijn aanpak. Zijn lastige positie is duidelijk voelbaar, en het doet me zeer om zijn gezicht zo vermoeid te zien. Daarbij werden er beelden vertoond van opstanden in Lhasa, Chinese tanks die rondrijden, monniken die neergeknuppeld zijn... alle beelden die je in de dagelijkse media juist niet tegenkomt. Er veerden een aantal mensen op toen er ook beelden van Lerab Ling vertoond werden, als een troostende tegenhanger tegen alle geweld.

Ook de film 'Zen at War' behandelde het onderwerp geweld. Ina Buitendijk, als Zen beoefenaar en partner van een echtgenoot met een (jappen)kampverleden, kwam er achter dat veel monniken hun steentje bijgedragen hebben aan de gruwelijkheden van de tweede wereldoorlog. Schokkend, vond ze. zelf schrok ik hier ook van, en ik wilde de film juist graag zien om te weten hoe de vork in de steel zat. Het blijkt dat ook het boeddhische niet vrij is van het bloedvergieten, waar ook andere religies zich schuldig aan gemaakt hebben. Ina vroeg in een brief om een generaal pardon van de Zen scholen in Japan die zich hier in het verleden schuldig aan gemaakt hebben. Dat ontving ze, en het bracht een discussie aan het licht die uiteindelijk voor deze documentaire gezorgd heeft. De duidelijkheid en oprechtheid van de leraren deed me goed. Het is wrang om te zien hoe boeddhisten, die de boddhisattva vow afgenomen hebben, geweren opnemen en zich in de strijd wikkelen.

Dat schudt mij als boeddhist ook weer wakker, dat welke religie of filosofie we ook aanhouden, we geen van allen 'heilig' zijn, en we allemaal moeten blijven knokken (figuurlijk gezien) om op het 'rechte' pad te blijven. Als je niet oppast, is een fout snel gemaakt, soms met zeer grote gevolgen. Na deze film nam ik afscheid, om nog even te blijven hangen om de laatste film te begeleiden. Daarbij heb ik Tulku Gesar Mukpo nog een beetje in de maling zitten nemen, waar ik me achteraf een pietsje voor schaamde, maar hij kwam dan ook zo vrolijk en onbevangen op mij afgelopen, en ik was in zo'n goed humeur, dat ik het niet kon laten om een beetje te geinen. Ik hoop maar dat het me geen slechte karma punten opgeleverd heeft.

Al met al was het een heel prettig weekend. Mooie films, fijne organisatie waarmee de samenwerking erg vloeiend liep. Er werd goed voor ons gezorgd (af en toe een broodje of kopje soep). Het verbaasde me met name hoe gemakkelijk de communicatie tussen ons allemaal ging, als vrijwilligers. Op wat spanningen tussen ons en de bar na, gezien we een glazen en lepeltjes crisis kregen door op twee punten drinken aan te bieden. Maar ook dat werd door duidelijk optreden opgelost. Dat is een van de punten die ik geleerd heb uit dit festival, om duidelijke afspraken te maken, met name als er stress om de hoek komt kijken. Dat geeft grip en rust. Vroeger leek me dat een bazige houding, maar nu snap ik dat die duidelijkheid juist een steunpunt is. Weer wat geleerd!

Volgend jaar geef ik me zeker weer op als vrijwilliger. En vanavond ga ik even lekker uitrusten, hopelijk doet mijn DVD speler het dan weer, zodat ik mijn eigen filmfestival thuis kan afronden, met 'Buddha's Lost Children' in de speler.

Enthousiast? Wil je volgend jaar ook je bijdrage leveren of ben je benieuwd naar de films die er vertoond zijn, kijk dan op de site van de bffe

Persoonlijk associeer ik bepaalde dingen met de herfst. Warme koffie en thee, met een warm pakje aan en dekentje om me heen op de bank liggen met een goed boek, rerun van favoriete films (met mijn vader en broertje een LOTR maraton houden) alle Harry Potters weer eens bekijken, de geuren van kaneel en rijstepap. Alle scharkeringen bruin, rood en geel. Blaadjes, dennenappeltjes, stoere laarzen, gezellige kussentjes en knus met de hele familie aan tafel eten. Tijd voor gezellige gesprekjes en cocoonen. Het bos in, verkleumd thuiskomen en lekker 'verdiend' weer opwarmen. In bad met kaarsjes aan. Warme truien en dikke gebreide sjaals. Om zo maar wat dingetjes te noemen die voor mij bij de herfst horen en waar ik nu ontzettende zin in krijg.

Zoals ik al aangaf met Clannad hoort bij mij ook bepaalde muziek echt bij de herfst. Clannad staat dan aan de top van mijn lijstje, maar ook Adiemus, Jethro Tull en een oude favoriet; Opeth, en dan met name de CD Damnation. De rest is namelijk ietsjes harder dan dit 'softe' album. Heerlijk. Voor mij is de herfst nu wel begonnen. Zo stap ik de ruige wind in om wat boodschapjes te doen, om me daarna weer lekker hier in huis op te sluiten. Wierrookje en kaarsjes aan. Het is wellicht een druilig, maar ook een erg gezellig seizoen.