Van vriendin Loes kreeg ik de volgende link om een petitie te tekenen om alle biologische producten, voor een periode van 2 jaar, BTW-vrij te maken. Dit initatief is bedoeld om biologisch eten te stimuleren. Dit lijkt me een geweldig initatief, omdat het niet alleen biologisch eten goedkoper maakt, maar ook de telers ervan ondersteunt. Wat dat betreft, vind ik, heeft de overheid ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid om juiste en gezonde keuzes bij zijn inwoners te stimuleren. In plaats van met een snack-tax te komen, de gezonde keuze goedkoper te maken. Helaas was dit toentertijd, toen men de snack-tax in wilde voeren, ook al een discussiepunt. Hopelijk komt er dit keer meer van terecht. Hoe dan ook, heb ik natuurlijk de petitie getekend. Je kunt je stem altijd laten horen niet?

Overigens las ik gisteren op Nu.nl dat de meeste Nederlanders helemaal niet zo bewust zijn in hun boodschapjes doen. Zo had ik al een post geschreven over het vlees wat we achteloos in ons winkelkarretje gooien, maar dat blijkt niet het enige product te zijn wat we gedachteloos inslaan. Het blijkt dat we met name inkopen wat; makkelijk klaar te maken is, niet te duur is, en natuurlijk, lekker is. Maatschappelijk en milieubewuste keuzes maken we grotendeels niet. We vinden het wel met zijn allen 'erg belangrijk' maar in ons gedrag zien we daar behoorlijk weinig van terug, zeggen de statistieken.

Dat dilemma ken ik eerlijk gezegd wel. Zo had ik bijvoorbeeld de keuze tussen een goedkope humus verpakt in plastic waar ik erg dol op ben, of een ander merk humus, wat in glas verpakt is en een fair trade logo heeft. Alleen vind ik die niet zo erg lekker. Zeg maar, helemaal niet lekker. Maar elke keer als ik weer zo'n plastic verpakking weggooi, voel ik me lichtelijk schuldig over mijn verwende smaakpuppillen. Nu heb ik dat opgelost door gewoon iets heel anders te kopen (biologische casewnotenpasta, heerlijk!) en mezelf af en toe eens te tracteren op een andere lekkernij. Voordat je het weet wordt het een gewoonte, en dan zit je met stapels weggegooide plastic bakjes. Met name nu ook het plastic afval hier in Bilthoven gescheiden wordt, merk ik hoeveel afval eigenlijk puur plastic is. Mijn vuilniszak komt eigenlijk niet vol.

Als het kan probeer ik producten in potjes of los te kopen, maar soms is het zo'n crime. Bosbesjes en framboosjes bijvoorbeeld. Ben ik dol op, is ontzettend gezond, maar zit altijd in een aantal bakjes verpakt. Als ik ze in kartonnetjes koopt, rollen ze door mijn hele tas heen op de fiets, en lijkt het net alsof ik uit een of andere bloederige actiefilm kom.

Groen, biologisch en verantwoord eten is inderdaad niet altijd makkelijk. Het kost soms een hoop meer moeite, tijd en geld. Maar uiteindelijk, voelt het wel beter en smaakt het veelal een stuk lekkerder. Zo probeer ik vaker bij het Turkse winkeltje hier in de Bilt mijn groenten te halen. Waar ik overigens wel als de wiederweerga moet aangeven dat ik geen tasje erom heen moet. Want ze zijn zo service gericht dat ze alles al ingepakt hebben voordat je ook maar geknipperd hebt. Zo is er altijd wel wat...

Edit: het is gelukt! De groenpas is nu een feit, lees hier meer over op deze site.

Een mooi linkje bij Marjon gevonden; de vertaling van de Hart Sutra. Met een videolinkje naar mijn (tot nu toe) favoriete muziekale vertolking van de hart sutra (in Sanskriet). Voor de liefhebbers staat de vertaling van Engels - Sanskriet naast het fragment bij de info over het nummer.

There's disaster in your past
Boundaries in your path
What do you desire when lift you higher?
You don't have to be extraordinary, just forgiving
Those who never heard your cries,
You shall rise
And look toward the skies.
Where others fail, you prevail in time.
You shall rise.

Mattafix - Living Darfur

Kapot, uitgewoond en gewoon erg moe. Het is een erg intensieve week geweest, op persoonlijk en zakelijk gebied. Maar toch ben ik tevreden. Erg tevreden. Nu eerst, eens even goed uitrusten. De komende weken worden zowel op het werk als op het gebied van dharma erg druk. Even op krachten komen om er daarna weer vol tegen aan te gaan.

I had a wonderful quotation by Chögyam Trungpa up on my wall during my [meditation] retreat. It goes something like, “If there isn’t a complete sense of openness and space, then communication between two people can not happen. Period. It’s that simple.” The communication we have with each other is often based on agendas: negotiating with other people to get what we want. That’s not communication.

Uit dit prachtige artikel. Het heeft me echt wakker geschud!

'Du mußt dein Leben ändern' vertelt Nico Sensei ons. Dat was eigenlijk mijn eerste les van Nico. Gebaseerd op het boek van Peter Sloterdijk uit een gedicht van Rainer Maria Rilke. De essentie van de zin slaat terug op tekortkomingen en obstakels in je leven. Soms heb je deze nodig om een ander mens te worden, om je leven te veranderen. Soms realiseer je je pas als je iets heftigs meemaakt, dat je je leven veranderen moet. Dat zien we nu met de kredietcrisis en het milieu. We beseffen wat we aan het doen zijn en beseffen ook dat er verandering nodig is.

Dit zijn echter veranderingen op macroniveau. Mijn eigen verandering vindt wellicht plaats op microniveau, maar is onderdeel van het grote geheel. Veranderen is een fijn voornemen, maar er komt heel wat bij kijken. Er moet eerst een besef groeien hoe essentieel die verandering is. Waarom deze plaats moet vinden.

In mijn vakantie ben ik niet echt bijgekomen, en nu ik terug ben op mijn werk, waar het momenteel erg druk is, blijft het zinnetje van Nico door mijn hoofd spoken. Du must dein leben anderen. Je moet je leven veranderen. De laatste weken ben ik doodop. En ik ga maar door. Dat is een soort verborgen motortje in mij. Zazen komt wat dat betreft precies op tijd. Stoppen, alles laten vallen en gewoonweg zitten.

Zoals ik al voorspeld had, was het doen van zazen deze keer veel lastiger voor me. Ik was en ben moe, ik voelde me slaperig op mijn kussen. Voelde elk spiertje om aandacht gillen. Mijn voet viel in slaap. Zo sereen als ik de vorige keer was, zo chaotisch was ik nu. Ik maakte kleine foutjes in de etiquette en voelde me alles behalve 'zen'. Ik weet dat dit erbij hoort en dat ik het ook mag accepteren, maar toch weer die zin.

Du must dein leben anderen.

Want wat ben ik nou anders dan anderen? Iedereen raced en raced maar door, zoals Marloes zo treffend op haar blog zegt 'alsof de dood hen op de hielen zit'. En dat is natuurlijk ergens ook zo. Maar ik race ook door. Misschien ben ik me er alleen wat bewuster van. De herfst is een aangenaam moment om weer terug bij jezelf te komen, maar het vasthouden ervan, van de rust, is een grotere opgave. Hoe vind ik de rust weer in mezelf?

Nostalgisch loop ik door overvol Utrecht. Denkend aan hoe ik als kind door de bossen liep met alleen kinderlijke probleempjes aan mijn hoofd. Hoe ik nog geen plannen had. Geen agenda had. Gewoon per dag keek wat er gebeurde. Bij vlagen kan ik dat vasthouden, maar ik merk hoe verantwoordelijk ik me blijf voelen voor allerlei zaken die niet bij mij horen. Waarom doe ik dat? Is dat zelfbescherming? Afleiding?

Ik winkel wat in Utrecht. Wil weer eens wat nieuwe spulletjes hebben. Echter, niets werkt voor me. Elk kledingstuk dat ik aantrek geeft me geen gevoel van voldoening, en diep in mezelf weet ik ook dat ik niets uiterlijks nodig heb. Alleen voor nieuwe schoenen blijft een bepaald merk even hangen, maar dit meer uit praktische zin. Ik hang en leg alles terug en ga naar huis, wetend dat dit oude trucje van me om mezelf te belonen niet meer gaat werken. Alles wat ik voorheen leuk vond om te doen kan een afleiding worden. Nu mag dat, heus, maar er zit een limiet aan jezelf voorbij lopen. Is het mijn keuze? Of is het een vlucht? En hoe vind ik dat verschil?

Ik snak naar een simpeler leven. Maar wat ik ook doe, ik maak het mezelf juist ingewikkelder. Het lijkt een soort oneindige paradox, waar ik een middelweg in vinden wil.

Du must dein leben anderen.

Ja, ik moet mijn leven veranderen. Ik mag mijn leven veranderen. Ik mag het simpeler maken. Alleen moet ik nog uitvinden wat nu, op dit moment, bij mij past. Gelukkig remt zazen mij in ieder geval af, en zet me weer met mijn voeten op het pad. Maar nu rest me een simpele keuze, die gemakkelijker is om te maken. Gewoonweg mijn tanden poetsen en mijn bed in. Met een goed boek. Heel simpel. De beste manier om te veranderen is om eerst energie op te doen voordat je deze inzet. Dan ziet de dag er in ieder geval weer een stuk aantrekkelijker uit.

Als ik aan Schotten denk, dan heb ik een beeld voor me van stoere kerels (en dames). Rokend, drinkend, vloekend en elkaar geregeld een flinke hengst verkopend. Wat blijkt, dat doen ze ook. En niet zo'n beetje ook. Daartegenover staat echter, dat het de hoffelijkste en warmste mensen zijn die ik tot nu toe tijdens mijn reizen tegen ben gekomen. Ze zijn oprecht geïnteresseerd en vragen je constant of alles naar wens is. Dat ze je ondertussen meerdere malen in de zeik nemen, kan ik enkel waarderen.

De eerste opmerking kwam toen we bij Edinburgh Castle vroegen of de Militairy Tattoo al geweest was. 'Aye, yur Dutchies? Bloody hell, get outtha here!' Gelukkig had ik hierop geanticipeerd en gaf hem lachend een ietwat sarcastisch antwoord. De Schotse voetbalploeg had immers zojuist van Nederland verloren, en ik had al zo'n donkerbruin vermoeiden dat een Schot ons daarvoor op ons nummer zou zetten. Ik mis de warmte en vrolijkheid van het volkje nu al. Zelf het gevloek, gezever en gezeur is gezellig om aan te horen. Gek genoeg kan ik echt genieten als de 'blimeys, crookeys en bloody hell's om mijn oren vliegen. Je wordt begroet met 'hiya', je bestelt 'tatties' (aardappelen) en 'lagers' (bier) en je wordt als 'lass, love' (in mijn geval) of 'laddy 'en 'sir' aangesproken. Net alsof je rechtstreeks in de middeleeuwen geland bent. Ik kan daar enorm van genieten en alleen daarom zou ik er nu alweer terug willen.

Hoewel we gewaarschuwd waren voor normaal Schots weer (regen, regen en nog meer regen) was het zaterdag bijna 25 graden en was er geen wolkje aan de lucht. Zondag werd het ietwat bewolkter, maar we hebben het ons hele bezoek droog gehouden.

We verbleven in een ontzettend mooi appartement, aan Princes Street, vlakbij de North Bridge dat je naar het hartje van Edinburgh's oude stad brengt. Onze suites werden zelfs nog in de vliegtuig brochures van EasyJet aangeprezen. Het appartement was van alle luxe voorzien die we voor twee dagen niet eens zouden gebruiken, strijkplank, afwasmachine, wasmachine en televisie met Ipod tuner. Het bleek met allerlei IKEA spul ingericht te zijn (dat herkent mijn kundig ex-studentenoog meteen), en we (lees: ik) kregen het op dag drie voor elkaar om het ietwat gammele frame van één van de banken naar de vernieling te helpen.

We begonnen met een bustour door de stad, vergezeld van een gids met heerlijk Schots commentaar (met name ten nadele van het Schotse Parlement) en stapten uit bij the Royal Mile, de hoofdstraat. We zijn naar Edinburgh Castle geweest, waar we Mons Meg, het oude kanon en de kroonjuwelen van Schotland en hun geschiedenis bekeken. Ook ben ik in Saint Margaret's Chapel geweest, het oudste gebouw in Edinburgh. Daarnaast bezochten we the Old & New town, bekeken Holyrood & Arthur's Seat en zagen de zon ondergaan op Carlton Hill. We hebben een kijkje genomen in het Edingburgh Museum en een blik geworpen op het Scottisch Parliament (een draak van een gebouw, als je van moderne architectuur houdt echter een aanrader). Ook hebben we een cappuccino gedronken in The Elephant House, waar J.K Rowling haar eerste Harry Potter boek schreef. Mijn broertje heeft daar meteen een foto van mij gemaakt, onder het mom 'Is leuk wanneer jouw boek uitkomt zus. 'Afijn, dat gaat waarschijnlijk nog wel wat tijd overheen.

Ook kwamen we langs een plein waar zich vroeger de galgen, the gallows, bevonden. Dat was vroeger een uitje voor de hele familie, jong en oud (een keurmerksticker hadden ze toentertijd nog niet.) Meest bizar was het verhaal van ene Mary, die opgehangen zou worden omdat ze niet wist wie de vader van haar kind was. Wanneer je dat niet aan kon tonen, kon je daar in het vroegere Edinburgh de doodstraf voor krijgen. Echter stierf Mary niet, maar overleefde de galg. Gezien je in die tijd niet twee keer veroordeeld mocht worden voor dezelfde misdaad, bleef Mary daardoor leven, en kreeg nog een aantal kinderen. Sinds toen heeft ze de bijnaam 'Half Hanged Mary' gekregen. Je kunt inmiddels wel zien waar de inspiratie voor de geesten in Harry Potter vandaan komen...

The Real Mary King's Close was toch wel mijn favoriet. Een spookachtige tour door de ondergrondse straten van Edinburgh, waar nu overheen gebouwd is. (volgens deze site spookt het er echt) Als gids hadden we een jonkheer van 22 met lichte ADHD en onvervalste Schotse humor, die ons spookverhalen vertelde uit de tijden van pest, ranzigheid en bijgeloof. Wat nu het park The Princes Street Gardens is, was vroeger een enorm moeras, het Nor Loch, waar al het (menselijke) afval en lijken in gegooid werden, maar ook het drinkwater uit getapt werd. Er is ooit een tot dood veroordeelde vrouw ingegooid die erin zou moeten verdrinken, maar gezien alle prut, duurde het een kwartier voordat ze onder 'water' was en is uit eindelijk gestorven aan ammoniak vergiftiging. Jasses. Gezien het water ondrinkbaar was, kregen de meeste babies en kinderen al ale (bier) te drinken. Apart volkje die Schotten. Het verklaart in ieder geval wel een hoop.

Natuurlijk kregen we ook de meest wilde verhalen te horen, zoals over bodysnatchers die lijken verkochten, brave hendriks die 's avonds in dieven veranderden zoals Deacon Brodie(waar het verhaal van Mr. Jeckell & Mr. Hyde op gebaseerd is). We sloten de dagen af in heerlijke Schotse pubs, waar ik o.a. de heerlijkste vega burger in mijn leven geproefd heb. (aanrader: The Filling Station.) Vooral ons laatste maal in Edinburgh was gedenkwaardig, die hebben we namelijk in 'The World's End' genuttigd, waar we nog gebabbeld hebben met een behoorlijk dronken Engelse Nigel. De plek van het café was vroeger het eind van de stad, ommuurd met een grote stadsmuur. Buiten de muur stiktte het van de gevaarlijke beesten, en niet veel mensen waagden het dan ook om ooit de stad uit te gaan. Mensen werden zelfs zo bijgelovig dat ze geloofden dat we wereld eindigde na de stadspoorten. Vandaar de ietwat dramatische naam.

Een paar keer heb ik paps en broerlief in de steek gelaten om even in mijn uppie rond te lopen in Edinburgh en de sfeer op te snuiven. Als memento heb ik een paar warme, Schotse handschoenen gekocht en een ring gevuld met Schots Graniet (Serpentine). De winkel die hem verkocht was buiten met een prachtige Medicijn Buddha beschilderd, waar ik natuurlijk een foto van gemaakt heb. Nog twee kleine cadeautjes meegenomen voor mijn dierbare dharmamaatjes. Voor de rest heb ik me ingehouden, wat er met name verkocht werd waren tartan's (kilts), tartan sjalen, cashmere en wollen kledingstukken en natuurlijk wapens en bijbehoren. Uit de meeste winkeltjes galmde een en al doedelzakmuziek, en er stond op elke straathoek wel een Schot op een bagpipe te spelen. Ook lopen er nog verbazend veel in kilt rond, maar gezien Edinburgh net zoals Amsterdam een hoofdstad is, kun je daar natuurlijk ook een hoop verwachten.

De keuze uit vegetarisch eten was daarbij erg goed, al heb ik me niet aan de vegetarische haggis gewaagd. De gewone haggis is al een soort bij elkaar gehusselde troep, ik wil niet weten wat ze dan met de groentes uitspoken. Collega Kirsty had me sowieso al vertrouwd dat vegetarische haggis geen aanrader was, maar tipte me dankbaar voor de Real Mary King's Close.

Al met al ging het weekend veel te snel voorbij, al heb ik wel het gevoel dat ik langer ben weggeweest dan een aantal daagjes. Hoewel thuiskomen zeker prettig is, mis ik die warme hartelijkheid nu al, en had ik best nog wat langer in het gezelschap van de Schotten willen verblijven. Ik weet zeker dat ik daar nog eens terugkom. Dan met name om de Highlands in te trekken en het echte, ruige Schotland te ontdekken. Stiekem moet ik bekennen, dat ik wel een beetje verliefd ben geworden op dit ruige landje met zijn stoere, maar hoffelijke volkje.

Toen was het zover en kon ik mijn eerste Zen les starten. Ondanks de tips die ik meegekregen had, was ik, zoals gezegd, lichtelijk nerveus. Binnen de Zen traditie wordt er een grotere nadruk gelegd op discipline dan ik bij Rigpa gewend ben. Zen beoefenaars dienen daarvoor een aantal regels binnen de zendo te eerbiedigen. Met je linkervoet de zendo instappen, buigen, niet met je handen los lopen maar ze voor je houden... en dan nog het lastigste onderdeel; stilzitten. Compleet stilzitten. De hele meditatie (zazen) lang.

Niet aan je neus krabben, de neiging onderdrukken om je haar uit je ogen te vegen, geen kriebelende vliegjes wegjagen, helemaal niets. Zoals Nico Sensei ons hartelijk maar nadrukkelijk zei; Zit ontspannen, maar stil. Alles is welkom. De gong sloot de woorden af en de stilte viel zachtjes om ons heen. Het bijzondere aan meditatie en beoefening in het algemeen is, dat elke ervaring weer anders is dan de vorige keer. Vaak ook nog eens anders dan je verwacht had. Ik had een kermis in mijn hoofd verwacht, pijn in mijn rug, jeuk aan mijn neus, en andere obstakels. Ik had verwacht dat ik door veel weerstand heen zou moeten en had me daar ook enigszins op voorbereid. Echter, toen ik eenmaal zat, was dat ook het enige wat er was. Zitten. Gewaar zijn.

Simpelweg zitten. Geen visualisaties, geen mantra's, helemaal niets. Gewoon stil. Zazen. En gek genoeg voelde ik me er helemaal in thuiskomen. Ik dacht aan de kalligrafie die ik van Thich Nhat Hanh thuis heb hangen 'I have arrived, I am home'. Deze uitspraak vat mooi samen hoe ik me voelde terwijl ik op mijn kussentje zat. Bijzonder dat je jezelf kunt verbazen in je beoefening. Twee keer een halfuur zitten werd onderbroken door een loopmeditatie, die onder andere goed is voor de bloedsomloop in je benen. Eerst langzaam, dan snel. Het was gek om er als een soort Zen newbie tussen te zitten (Zenbie?). Alles was nieuw en toch heel vertrouwd.

Tegen mijn verwachting in heb ik echt van de meditatie genoten en voelde me helemaal thuis in de zendo. Een goed begin van mijn eerste Zen seizoen. Na de meditatie schaarden we dichter om Nico heen, terwijl hij ons een mooie teaching gaf over de motivatie en het doel van onze beoefening. Volgens hem gaat het niet zozeer om een einddoel in de meditatie, de beoefening zelf is het doel. Ook besprak hij het moment dat de beoefening geen moeten meer is, maar een mogen. Dat de beoefening dan een onderdeel van je leven wordt en je niet langer van jezelf 'moet' beoefenen, maar dat het meer als vanzelf gaat. Na mijn prettige zazen kon ik me geheel inleven in wat hij bedoelde. Echter weet ik ook dat ik op andere keren weer een heleboel weerstand zal ervaren. Maar dit moment, het moment dat het geheel welkom was, zal ik zeker koesteren als ik weer met pijn in mijn rug en slapende benen binnenmonds aan het vloeken ben waarom ik dit eigenlijk in godsnaam aan het doen ben.

Morgen vertrek ik naar Edinburgh in Schotland. Mijn weekendtas is inmiddels gepakt. Naast een reisgidsje over Edinburgh en een roman, heb ik ook het boek 'Zitten, de praktijk van Zen' door Nico Tydeman in mijn tas gestopt. Met, letterlijk en figuurlijk, nieuwe informatie en inspiratie in mijn rugzak blijf ik op pad, blijf ik ontdekken. En ik hoop dat ik dat nog heel lang doen mag.

Gezien ik weinig kennis van Kabbala heb, zal ik mijn best doen om de lezing en haar uitleg zo goed mogelijk samen te vatten. Mijn enige kennismaking met Jodendom bestaat uit een aantal lessen maatschappijleer en een bezoek aan een synagoge. Na het lezen van het artikel in Happinez werd ik toch erg nieuwsgierig naar Kabbala, en kwam vanuit dat verlangen bij deze lezing terecht.

Zoals al gezegd is de kabbala van joodse oorsprong, het woord betekent ontvangen en kan ook uitgelegd worden als een 'flits van weten' een moment dat de ziel begrijpt en kan groeien. Het woord wordt volgens de overlevering voor het eerst in de 11e eeuw na Christus gebruikt, ik heb echter uit andere bronnen vernomen dat de levensboom vanuit de Kabbala nog veel ouder is, en niet per definitie geassocieerd hoeft te worden met het Jodendom.

De kabbala verklaart onze zin, en met name onze reis op aarde via de levensboom. Deze levensboom vormt het grondpatroon van alle fasen waar wij als mens, en als maatschappij doorheen gaan tot we het hoogste punt (verlichting) bereikt hebben. Dit is een punt van volledige realisatie; de mens herkent zijn persoonlijkheid maar ziet ook het universum in zichzelf en zichzelf in het universum. Hij kan onderscheid maken tussen zichzelf en alles om hem heen maar zich daar ook mee verbinden. Hij is zich bewust geraakt van zijn afgescheidenheid en kan zo richting het goddelijke reiken.

Magda legt deze afgescheidenheid uit middels de bijbel. Adam en Eva waren in het begin als kinderen, die geen onderscheid konden maken tussen elkaar. Voor hun gevoel was alles een. Tot Eva van de appel eet en daardoor bewust wordt dat er een verschil bestaat tussen Adam en haarzelf. Dat ze een eigen ik heeft. Hier ontstaan zowel kennis als het ego. De twee tuimelen uit het paradijs en beginnen helemaal onderaan de ladder van de levensboom, de oorsprong. Vanaf dat punt, vertelt Magda, beginnen ook wij als mens onze reis weer terug richting het goddelijke. Om weer bij het goddelijke te kunnen komen zullen we verschillende fasen van ontwikkeling door moeten lopen.

Deze weg naar het goddelijke wordt in verband gebracht met de Exodus. Elk punt in de boom, genaamd een sephirot, is een fase in een mensenleven. Deze sephiroth zijn onderverdeeld in vier fasen, beginnende bij het laagste (het lichamelijke), waar ook het ego huist. Dit laagste punt, legt Magda uit, correspondeert met het boek Genesis. Vanuit daar evalueert de ziel naar psyche, dan naar de fase van de geest tot het goddelijke (de verlichting) bereikt is.

Wanneer er ruimte is voor vragen is vraag ik Magda wat er met de Ziel gebeurt als deze het hele proces doorloopt. Op een of andere wonderlijke manier antwoordde ze met een boeddhistische inslag. Zo antwoordt ze dat wezens die de fase van de geest bereikt hebben (het derde niveau) en verlicht zijn, kunnen kiezen om terug te keren op aarde, zoals bodhisattva's in het boeddhisme doen. Ook maakte ze een connectie met karma. Ze had nog niet eerder de vergelijking met het boeddhisme getrokken, dat gebeurde pas toen ik deze vraag stelde. Heel wonderlijk, het leek net alsof ze wist dat ik vanuit die traditie bij de lezing aanwezig was. Ofwel de rode touwtjes om mijn pols vertelden haar mijn oorsprong, of ze wist het ergens gewoonweg. Erg bijzonder, en haar uitleg van mijn vraag was heel concreet en praktisch. Ik begreep hieruit dat de kabbala in theoretische zin eenzelfde weg als het boeddhisme voor ogen heeft.

Daarbij vond ik het simpelweg kijken naar de levensboom enorm activerend. Er hing zowel een afbeelding van de levensboom als een afbeelding van 'de ladder van Jacob', de laatste is de uitgebreide versie van de levensboom. (zie foto) Magda stelt dat kabbala onder het mystieke valt en een soort middenweg vormt tussen filosofie en religie. Dat doet mij erg denken aan de middenweg, waar de Dalai Lama vaak over spreekt. Een middenweg tussen uitersten, tussen de mannelijke en vrouwelijke energieën. Het vinden van de middenweg tussen alles.

Ze refereerde aan het boek van de engel Raziël, dat alle kennis zou bevatten om Adam en Eva weer terug naar het paradijs (het goddelijke, ofwel, de verlichting) te brengen. Met dit boek wordt vaak de Tora, de bijbel of andere godsdienstige boeken aangeduid, maar Magda merkt op dat dit boek eigenlijk al in ons zit. Want in essentie bevatten wij al alle wijsheid om onszelf, en daarmee het leven te leren kennen. We zijn ons daar echter niet bewust van of hebben er door onze verwarring nog geen toegang toe. Magda refereert naar de huiden die over Adam en Eva geslagen werden en die hun individualiteit, en daarmee hun afgescheidenheid versterkte.

In de Zen wordt het voorbeeld van de ui gegeven, met zijn vele lagen, zoals wij als mensen zoveel ‘lagen’ om ons heen hebben en zelfs creëren, die ons verhinderen om tot onze essentie te komen. Dat lukt ons pas als we al deze lagen af kunnen pellen. En soms krijgen we dan kleine flitsen van kennis, en kunnen we spontaan vanuit een helderheid beslissingen maken waar we, zonder rationele argumenten, toch honderd procent achter kunnen staan. Dan staan wij tijdelijk in verbinding met deze essentie, en is alle twijfel, angst en onzekerheid eventjes verdwenen.

Met het goddelijke einddoel wordt het grote niets, of juist het grote alles bedoelt. De boeddhisme noemt het verlichting, andere richtingen duiden het aan met de hemel of het paradijs. Magda legt uit dat we als mensen nu veelal in de onderste twee fases zitten, vaak enkel op het lichaam en het ego gericht, soms net iets daarboven, meer richting de psyche. Ook volgens haar visie op kabbala zitten wij als mensen vast in een cyclisch bestaan. Er kwam een vraag uit het publiek of ze daarmee ook reïncarnatie bevestigd (hoe kan een bestaan anders cyclisch zijn?) Dit bevestigde ze, en kon ik meteen linken aan het idee van samsara/nirvana en het reïncarneren vanuit karma in het boeddhisme.

Ik wilde nog meer vragen stellen; wat er met de ziel gebeurt als dat pad geheel doorlopen is tot het eind, hoe karma binnen de kabbala ingevuld wordt… er kwamen talloze vragen in mij op, maar het was hier de plek niet om ze allemaal te kunnen stellen.

In het begin van de lezing was ik nog een beetje voorzichtig of het nu wel zo’n goed plan was om me ineens in de kabbala te gaan verdiepen. Maar terwijl de lezing vorderde besefte ik steeds meer dat de kabbala, of in ieder geval Magda’s visie erop, heel goed aansluit op mijn visie op het leven en het boeddhisme. Omdat het weer een andere benadering is die op dezelfde elementen gebaseerd is, lijkt het steeds makkelijker voor me om een duidelijke lijn te scheppen. Het lijkt er meer en meer op dat elke religie, levenshouding en filosofie probeert hetzelfde te bereiken, hetzij door verschillende paden.

Daarnaast heeft Magda zelf me enorm geïnspireerd. Een duidelijke, warme, kritische en intelligente vrouw, die de moed en overtuiging heeft om zich zo in een onderwerp te verdiepen. Een vrouw die haar valkuilen, angsten, obstakels en daarmee de confrontatie met haarzelf aan durft te gaan. Een voorbeeld van een ware mystica. Ze merkt daarbij op hoe bijzonder het is dat dit soort onderwerpen nu openbaar besproken mogen worden, en nog wel door een vrouw ook, grinnikt ze. In haar tijd waren dit soort onderwerpen taboe, en moest zeker een vrouwmens zich hier al helemaal niet mee inlaten. Wat is de wereld toch veranderd in een korte tijd. Op dit soort punten ben ik daar heel blij mee, anders had ik nooit, of misschien met heel veel weerstand, kunnen doen wat ik nu doe. En hadden we niet zulke prachtige vrouwelijke voorbeelden gehad zoals deze dame.

Daarbij was één van mijn vragen, waarom de verschillende sephirot enkel een plek bieden aan zogenaamde oervaders, terwijl de levensboom zowel uit mannelijke als vrouwelijke energie bestaat. Waar blijven de oermoeders? Toevallig (?) meldt ze op het eind van haar lezing dat ze momenteel bezig is met een boek om de oermoeders op het grid van de levensboom te plaatsen. Zo werd mijn vraag, die ik niet hardop gesteld had, ook beantwoord. Nodeloos te zeggen wil ik dit boek graag lezen wanneer het uitgebracht wordt.

Wat me opviel, is dat Magda ons zei dat het pad van de kabbala, of het pad van het leven, gewoonweg niet doorlopen kan worden zonder meditatie. Dat herhaalde ze een aantal maal. Volgens haar is meditatie de essentie van het pad. Dat ook de kabbala de nadruk legt op meditatie (en visualisatie) geeft voor mij een extra motivatie om mijn zen lessen in meditatie te gaan starten.

Uiteindelijk kies je als mens de (meditatie)vorm die het best bij jou pas, om je pad te kunnen volgen. Of dat nou christelijke, kabbalistische, islamitische of boeddhistische meditatie is, het wordt mij steeds duidelijker dat het pad bij jezelf begint, en naar binnen leidt. En wij bofkonten in het Westen, ondanks alle gigantische afleidingen en geestelijke vervuiling, hebben alle ruimte en vrijheid om een pad te kiezen. We mogen nooit vergeten hoe veel moeite het gekost heeft om die vrijheid te krijgen. En wat doen we met de vrijheid? We worden geleefd door alles buiten ons en voelen ons al geheel niet vrij meer. We sluiten ons zelf op in de gouden kooi die we zelf gecreëerd hebben.

Gelukkig is er een uitvlucht. We kunnen namelijk kiezen om voorzichtig de deur van deze gouden kooi open te priemen. Kiezen om er af en toe in en uit te wandelen. Wellicht komen we zover dat we deze kooi achter durven te laten en onze voeten op een onbekende weg zetten. Om de weg terug te vinden naar dat hogere, de essentie waar we zo ver verwijderd van zijn.

Een tijdje geleden heb ik op mijn blog gemeld dat ik les zou gaan krijgen van Nico Tydeman sensei. Door een miscommunicatie ging dat helaas niet door. Er werd me nog het alternatief aangeboden om les te krijgen van andere leraren of andere cursussen te volgen, maar ik heb besloten me gewoonweg op de wachtlijst voor Nico te laten zetten, waar ik de zesde plaats innam. Een kleine kans dus dat ik aan de beurt zou kunnen komen.

Gezien die onwaarschijnlijkheid heb ik het toen gewoonweg losgelaten. Als het zo moet zijn, dan gebeurt het wel, daar heb ik alle vertrouwen in. In dharma (maar ook in aardse zaken) is het niet passend om dingen te grijpen of te forceren. De mogelijkheden waren gecreëerd, meer kon ik immers niet doen.

Toevallig kwam ik afgelopen vrijdag, na mijn Rigpa lessen, Marloes Lasker tegen op station Amsterdam Centraal, een studente bij Nico. We hebben even gepraat en ze vroeg me of ik nog les zou mogen krijgen bij Nico. Ik zei haar dat dit niet doorging, maar dat ik wel van plan ben dan een keertje een weekend retraite bij Nico te doen, zodat ik op deze manier toch een les van hem mee kan maken.

Wat schets mijn verbazing als ik vandaag mijn mailbox open. Een mailtje van Willem. Dat er twee plaatsen vrij zijn gekomen in de woensdagavond les van Nico, of ik even wil laten weten of ik nog interesse heb. Ongelooflijk. Natuurlijk heb ik meteen geantwoord met mijn bevestiging. Ik ben er nog steeds een beetje beduusd van. Wat kunnen dingen af en toe toch wonderlijk lopen. Aangezien ik woensdagavond naar een Kabbala lezing zou gaan, heb ik me hiervoor meteen laten inschrijven voor morgenavond, zodat ik deze week op de woensdagavond mijn eerste Zen-les bij kan wonen.

Les van Nico Tydeman. Wie had dat nu nog gedacht. Wow!
Wat ben ik verdorie toch een bofkont.

Mocht je nader kennis willen maken met Nico, dan kun je hier de documentaire 'Doorn in het Hart' bekijken. (overigens vindt Nico de documentaire zelf ietwat te serieus ;))

Toen ik afgelopen week mijn neus buiten de deur stak, rook ik het meteen in de lucht. De geur van herfst. Ik snoof eens diep en bedacht me dat ik erg naar de herfst uitkeek. De zomer is heerlijk, met het prachtige weer, de terrasjes en de uitstapjes, maar op een gegeven moment hunker ik er ook weer na om heerlijk thuis te zijn. Om, terwijl het snoeihard regent, op de bank tussen de kussens kruipen, met een bakje hete koffie, thee of chocolademelk en een rustig muziekje aan. Heerlijk. Waar ik het meest na uitkijk zijn de boswandelingen, terwijl de blaadjes langzaam van geel tot rood verkleuren. Het bos ruikt heerlijk na een regenbui, en ik vind het stiekem nog steeds heerlijk om dan eikeltjes, kastanjes en denneappeltjes te verzamelen. En ik heb het grote geluk dat ik een enorm bos op loopafstand bij mij vandaan heb.

De herfst is een andere tijd, een andere fase in het jaar, en met het nieuwe seizoen komt voor mij automatisch meer tijd voor verdieping en bezinning. Nu ben ik zelf ook in de herfst geboren, dus het kan zijn dat het daarom voor mij voelt als een soort thuiskomen. Er breekt weer een tijd aan voor nieuwe dingen, zoals elk seizoen je daar de kans voor geeft. Nu heb ik vernomen dan we de komende week nog een paar hele mooie en warme dagen mee gaan maken, en dat is natuurlijk ook prima. Daar ga ik ook zeker volledig van genieten. Maar stiekem heeft de herfst zich in mijn hart al ingezet en kan ik rustig de tijd nemen om me op de komende maanden voor te bereiden. Er komen weer een aantal heel bijzondere gebeurtenissen aan, met name op boeddhistisch gebied, natuurlijk.

Afgelopen vrijdag ben ik naar de open meditatieavond geweest bij Rigpa. Het bijzondere hieraan was dat Sarah dit keer mee zou gaan. Ik was natuurlijk erg nieuwsgierig hoe ze het zou vinden. Ze werd wel redelijk in het diepe gegooid, gezien we meteen drie kwartier lang meditatie in gingen. En dat was voor mijzelf ook redelijk pittig. Niet zozeer lichamelijk, daar raak ik nu, in combinatie met het sporten, aardig aan gewend. Ik schrok meer van de kermis en onrust in mijn hoofd, die er al weken zat, maar waar ik door de stilte, veel bewuster van werd.

De laatste maanden ben ik met allerlei leuke dingen bezig geweest, maar heb me ook ongelooflijk laten afleiden van mezelf. Soms is het nodig om weer eens goed naar je dagelijkse bezigheden te kijken en gemaakte keuzes te herzien. Eindelijk weer rust en tijd voor mezelf te maken. Ruimte creëren. In oktober wil ik een weekendseminar in Chöd volgen, een boeddhistische beoefening om obstakels, angsten en verlangens letterlijk uit jezelf weg te snijden. Je gehechtheden weg te snijden. Dat klinkt vrij heftig, en dat is het ook. Zoals de natuur in de herfst langzaam afsterft om opnieuw geboren te kunnen worden, zullen ook mijn innerlijke illusies moeten sterven zodat mijn positieve eigenschappen zich beter kunnen manifesteren.

Chöd is geen milde beoefening, zeker niet. Maar dat zijn keuzes in ons leven vaak ook niet. Net zoals ikzelf, zie ik veel mensen om me heen worstelen met het maken van keuzes. Het is vaak veel moeilijker te kiezen voor wat juist is, in plaats voor wat makkelijk is. Soms betekent voor jezelf kiezen, mensen om je heen teleurstellen. Het betekent ook vaak dat we niet alles kunnen doen. We hebben ontzettend veel keuze in afleidingen. Ik zou elke avond van mijn leven in kunnen vullen met het zien van vrienden, met etentjes. Ik kan kroegen, musea, films en theaters bezoeken. Sporten tot ik er bij neerval. Als ik wil, kan ik mijn leventje tot het nokkie volproppen. En soms doe ik dat ook wel eens.

Om er na een paar weken achter te komen dat ik geen energie meer overheb, moe en prikkelbaar wordt en me verder weg voel van mijn essentie dan ooit tevoren. Dan kom ik weer op een moment dat ik mezelf echt tot rust moet manen en te kijken naar de keuzes die ik maak. Want alles is uiteindelijk een keuze. Ik kan er heel slecht tegen om geleefd te worden. Om door de wind overal heen geblazen te worden, en het gevoel te hebben dat ik mijn richting en focus kwijtraak. Meditatie is voor mij ook een manier om terug te komen naar die essentie, en te beoordelen welke keuzes daarbij aansluiten en welke niet.

Welke keuzes brengen me dichter bij mezelf en van welke keuzes raak ik verder van mezelf en de wereld vervreemd? Zo besloten Sarah en ik, na toch nog eens tot 4 uur in Havana uit geweest te zijn, dat uitgaan eigenlijk redelijk zinloos is. Het dansen zelf is best leuk, maar je wordt aan de ene kant geheel meegezogen in de energie van de groep, en de komende dagen ben ik door de vermoeidheid ook bijna niets waard. Ik heb een vrij intensieve baan, en ben elke dag nog aan het leren. Daarnaast geeft het uitgaan me niet zoveel terug dat het de energie waard is. Het is voor mij constant een balans zoeken in mijn drukke leven, zodat ik de energie blijf houden om door te gaan, en te groeien, in plaats van enkel te overleven.

Mede daarom ben ik blij met de komst van de herfst. Een seizoen dat er voor zorgt dat je door weer en wind heen moet, en je af en toe eens op zal sluiten in je huisje. Om even wat minder 'out there' te zijn, en meer 'in here'. Dus laat maar komen, de regen en de wind. Dan zal ik er voor proberen te zorgen dat ik niet langer alle kanten op geblazen wordt, maar mijn focus door weer en wind blijf behouden.

Vanmorgen las ik een mooi stuk in een fantasy boek waar ik in begonnen ben, nadat het boek een jaar lang ongelezen in mijn boekenkast heeft staan wachten. Het speelt zich af in een soort fantastisch midden oosten.

Het verhaal begint met de vlucht van keizerin Tathea. Ze vlucht de woestijn in nadat haar man, de keizer, en haar kind gedood zijn na een rebellie in haar stad. Vluchten was haar enige optie om haar eigen leven te kunnen redden. Na uren rondgedwaald te hebben is haar paard doodmoe. Wonderlijk genoeg komt ze een vrouw tegen, die in een kleine hut in de woestijn lijkt te wonen. Ze stijgt af van haar paard en zorgt voor het dier alvorens contact met de vrouw te zoeken.

Als ze dichterbij komt ziet ze dat de vrouw weent bij een vers graf. Ze kan zich, gezien de gebeurtenissen die zich zojuist in haar eigen leven voltrokken hebben, heel goed identificeren met het verdriet van deze onbekende vrouw. Ze loopt naar de vrouw toe en laat eerst de stilte spreken. Bij zulk verdriet zijn woorden niet toereikend. Uiteindelijk verbreekt Tathea de stilte om de vrouw te steunen in haar verdriet. ‘U heeft vast veel van hem gehouden’, zegt ze zachtjes.

‘Nee’, antwoord de vrouw, ‘Ik zou wensen dat ik dat kon beamen, maar nee, ik hield niet van hem.’ Een sombere glimlach trekt over haar gezicht, beweegt over haar mondhoeken en verdwijnt weer. ‘God vergeef me, ik mocht de man niet eens.’
‘Ik ben hier omdat niemand anders gekomen is’, gaat ze door. ‘Hij was onverschillig, oppervlakkig, gierig en onvriendelijk, maar niemand verdient het begraven te worden zonder dat iemand daarbij stil staat.’ ‘Maar, als het zo’n onvriendelijke man geweest is, waarom heb je dan zoveel verdriet om zijn dood?’, vraagt Tathea, die het leed van de vrouw niet plaatsen kan.
De vrouw draait zich naar haar om en antwoordt, ’Omdat hij een leven had. Hij had de kans om moedig te zijn, om de waarheid te zoeken, deze te waarderen en te verdedigen. Hij heeft de tijd gekregen om zijn angsten te kennen en te overwinnen; zichzelf te kennen zonder valse schijn, excuses of zelfmedelijden. Om pijn te leren verdragen zonder verbitterd te worden.

De tijd om de dagen door te brengen met vreugde, om schoonheid te aanschouwen en zijn hart met dankbaarheid te laten vullen. Om vriendelijk, moedig en gul te zijn.’

Haar stem werd zacht en ze sprak voorzichtig, alsof de woorden die ze uitte haar diep in haar hart troffen. ‘Bovenal waren er mensen in zijn leven waarvan hij had kunnen houden en van wie hij had kunnen leren om te vergeven. Nu is hij overleden, en wie op deze wereld blijft er over om hem te missen? Nu zijn al zijn kansen verkeken. Natuurlijk treur ik om hem!’

- vrij vertaald uit 'Tathea' - Anne Perry