Recently a number of studies have begun to appear which address the issue of women as religious practitioners in both Western and non-Western cultures. Women's place within Buddhism has proven to be a fertile area of investigation and several treatments have appeared which discuss the various portrayals of women in Buddhist literature.

...Though there are fewer sacred biographies of women tantric adepts than of their male counterparts, such biographies do nevertheless exist and they evidence that the Tantras were, and remain, effective for producing enlightened beings regardless of sex. But these women are the rare and fabulous examples. They are all tantric masters, having left society's constraints to follow the treacherous path conducive only for a chosen few. And, all these women are mudra-s, or "consorts." Some are referred to simply as yogini-s; others are called human dakini-s, i.e., incarnations of the feminine principle of insight and wisdom itself. They are not your ordinary everyday Tibetan women practitioners. On the other end of the spectrum there are the Tibetan Buddhist nuns, women who have quietly, and often with great difficulties, continued to practice in accordance with the monastic rules laid down at Buddhism's very inception in India. About this type of enrobed female practitioner the texts do not speak and very little information is presently available.

In Amerika is onlangs een zwam ontdekt die zich over een afstand van 800 kilometer (!) heeft verspreid. Een zwam is een ondergronds, fijndradig wortelstelsel dat op vele plaatsen een vertakking heeft naar de oppervlakte en daar zichtbaar is als een soort paddenstoel. Deze zwam en de duizenden paddenstoeltjes die eruit omhoog komen, vormen dus één organisme. Als al die afzonderlijke paddenstoeltjes konden denken, dan zouden ze zichzelf natuurlijk zien als opzichzelfstaande wezens. Ze zouden zich identificeren met hun enkelvoudige vorm, niet met hun gezamenlijke natuur. En ze zouden andere paddenstoeltjes natuurlijk ook zien als aparte wezens. En op sommige ervan verliefd worden, op andere (of dezelfde) boos zijn, en ten aanzien van de meeste onverschillig blijven. Dit is hoe wij mensen in werkelijkheid verbonden zijn. We zijn in diepste wezen één volmaakte 'geest' die zich vol vreugde uit in ontelbare manifestaties. En die zichzelf daar vervolgens in verliest door zich volledig te identificeren met zijn eigen manifestatie.

Is de ruimte binnen een lege fles verschillend van de ruimte erbuiten als de fles gebroken is?

uit 'Verslaafd aan Liefde' - Jan Geurtz

Ken je die dagen, dat je zo gigantisch spiritueel en in-het-moment naar je werk vertrekt en uitgeblust thuiskomt? Zoiets ervoer ik gisteren, toen ik geheel opgeladen en vrolijk richting Eindhoven vertrok om na een aantal projectoverleggen afgedraaid weer richting Utrecht te reizen. Zelfs het weer leek met me mee te voelen. Op de heenreis was het prachtig, zonnig weer, passend bij mijn stemming. Toen ik terugging was het inmiddels bewolkt geworden buiten, maar ook binnen in mijn hoofd. Het voelde alsof mijn hoofd troebel geworden was, mijn spieren deden zeer en ik voelde me vermoeid en zeker niet langer fit en enthousiast. Terwijl ik in de trein terug naar Utrecht zat probeerde ik terug te halen wat er tussendoor nou met mij gebeurd was. Ergens ben ik het gevoel kwijtgeraakt, of beter, liet ik mij meeslepen door de dingen buiten mijzelf. Nu kom ik toevallig (?) net een mailtje tegen van vriendin A. met een tipje voor inspiratiemail. Elke dag ontvang je een mooie quote. Ik heb mijn werkadres opgegeven, zo hoop ik af en toe even een spirituele reminder te krijgen, als ik me weer eens laat meesleuren...

"Probeer je goed te voelen, ook op die momenten waarop je jezelf maar een waardeloos schepsel vindt. Weiger te geloven dat je slecht bent, geef [de Moeder] je lichaam en ziel, geef je [aan haar] over door te dansen of te zwijgen, of door de gewone dingen van het leven te doen - zoals je kind naar school brengen, het eten klaarmaken, of zorgen dat je huis aan kant is. Alles is aanbidding, als je maar geconcentreerd bent op het hier en nu.

Doe geen poging om iemand van wat dan ook te overtuigen. Wanneer je iets niet weet, vraag het dan of zoek het uit. Maar ben je eenmaal bezig, wees dan als een rivier die stil en rustig stroomt, zich overgevend aan een grotere energie. Geloof - zoals ik je ook bij onze eerste afspraak heb gezegd. Geloof dat je het kunt.

In het begin zul je chaotisch zijn, onzeker. Vervolgens zul je het gevoel krijgen dat ze denken dat ze bij de neus genomen worden. Dat is absoluut niet zo. Jij hebt de kennis en de kunde, alleen moet je je daarvan wel bewust zijn. De mensenlijke geest is heel vatbaar voor suggestie, vooral voor het idee dat alles alleen maar slechter wordt, mensen zijn bang voor ziektes, voor een invasie, voor een overval, de dood. Probeer ze de vreugde terug te geven. Wees helder.

Herprogrammeer jezelf iedere minuut van de dag met gedachten die je doen groeien. Wanneer je geïrriteerd bent, twijfelt, probeer dan te lachen om jezelf. Lach hardop, lach om die vrouw die zich zorgen zit te maken, bang zit te zijn en vindt dat er op de wereld geen belangrijkere problemen zijn dan de hare. Lach om dat pathetische gedoe, want je bent de manifestatie van het zijn, maar je gelooft nog steeds dat alles een en al regels is. In wezen is het leeuwendeel van onze problemen te herleiden tot dit; het volgen van [zelf opgelegde] regels.

Concentreer je.

Mocht je niets kunnen vinden om je aandacht op te focussen, concentreer je dan op je ademhaling. Langs die weg, via je neus, komt de rivier van licht binnen. Luister naar het kloppen van je hart, volg je gedachten die je niet onder controle kunt krijgen, bedwing de neiging om onmiddelijk op te staan en iets 'nuttigs' te gaan doen. Ga een paar minuten per dat zitten en doe dan niets. Geniet zoveel mogelijk.

Wanneer je borden af staat te wassen, bid dan. Wees dankbaar voor het feit dat je borden hebt om af te wassen; dat betekent dat er eten op lag, dat je iemand te eten hebt gegeven, dat je voor een of meer personen met liefde hebt gezorgd: je hebt gekookt, de tafel gedekt. Stel je eens voor hoeveel miljoenen mensen op dit ogenblik helemaal niets af te wassen hebben of niemand hebben voor wie ze de tafel kunnen dekken."

"Je bent degene al die je gelooft te zijn. Ga niet almaar herhalen, zoals mensen doen die in 'positief denken' geloven, dat er van je gehouden wordt, dat je sterk bent, dat je iets kunt. Je hoeft dat niet tegen jezelf te zeggen, omdat je het al weet. En wanneer je twijfelt aan jezelf - en dat zal zonder meer vaak gebeuren in deze fase van ontwikkeling -, doe dan wat ik je al eerder heb gesuggereerd. In plaats van te proberen over je gevoel van minderwaardigheid heen te stappen, lach je er gewoon eens om.

Lach om je zorgen, je onzekerheden, je angsten. Kijk er met humor naar. In het begin is dat moeilijk, maar het zal je steeds gemakkelijker afgaan."

- Uit 'De Heks van Portobello" - Paulo Coelho.

Terwijl ik bij de sportschool mijn schoenen vaststrik, staan er twee jonge meisjes naast me in de kleedkamer, amper een jaar of 15. Ze zijn mooi gebruind en hebben vlasblonde haren. 'Wacht even hoor' zegt de ene, 'mijn haar zit echt voor geen meter, dat moet ik echt even fixen, anders zie ik er niet uit.' Het andere meisje trekt aan haar roze topje en moppert over een bobbelige huid, die voor mij onzichtbaar is. 'Ik moet weer gauw naar de schoonheidsspecialiste' klaagt ze. Het andere meisje beaamt het en geeft aan dat zij zelf hoognodig naar de kapper moet. Kapper? Schoonheidspecialiste? Verbaasd strik ik mijn andere schoen vast. Zulke jonge meisjes, en ze spreken over een schoonheidspecialiste alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Ik bedenk me dat zelfs ik, op mijn bijna 25ste, nog nooit naar een schoonheidspecialiste geweest.

Als ik later op de loopband mijn plichtmatige 10 minuten jog, zie ik op de televisieschermen voor me een man op een viaduct die iemand lijkt vast te houden. Een moment later besef ik dat er een man zelfmoord wil plegen door van het viaduct op de snelweg te springen. De omstanders proberen hem vast te houden, maar doordat hij niet mee wil werken, beland hij alsnog op de snelweg. Door de regen zie ik hem liggen, een vormloos lichaam, bedekt door een witte doek. Het scherm ernaast laat mensen in een hospitaal zien, waaronder een meisje dat erg hard moet huilen als de dokter zachtjes aan haar gekneusde arm trekt. De jonge meisjes van eerder dansen voor mij op de steps, hun blonde paardestaartjes wiegen heen en weer. Wat leven we toch in een bizarre wereld.

Gisteren, na een relaxte zondag, zat ik rustig te lezen bij de bussen op Hoog Catherijne. Ik had net mijn bus gemist en moest een halfuurtje wachten. Gezien ik net 'De Heks van Portobello' (Paulo Coelho) van Sarah geleend had, kon ik daar tijdens het wachten in verder lezen. Ineens viel het me op dat, precies waar ik zat, een klein regenboogje over mijn boek en pols viel. Blijkbaar scheen de zon precies door een diafragma in het glazen bushokje waar ik zat. Door het magische thema van het boek voelde het moment zelf ook wel lichtelijk magisch...

Over magie gesproken, ik kijk graag naar mensen, en daardoor onthou ik vaak de medereizigers die, bij de bushalte of treinstations staan waar ik sta te wachten. Vaak, merk ik, kom ik deze mensen in de loop van de dag weer in de stad tegen. Wat ik nog het meest frappant vind is dat zij vaak precies om dezelfde tijd de bus of trein weer terug nemen, zodat ik weer met ze meereis. Gisteren overkwam me dat met een rastafari man, met een grote, gekleurde muts over zijn dreadlocks. Op mijn terugreis zag ik hem weer bij de bushalte en stapten we samen uit in Bilthoven.

Als je je ogen wijd open houdt en goed om je heen kijkt zonder steeds naar het innerlijk geklets in je hoofd te luisteren, zie je zoveel meer dan dat je voor mogelijk gehouden hebt. Even jezelf 'vergeten' en gewoon te zijn. Dan merk je alle bijzondere mensen om je heen op, zoals in dat bushokje. Een klein meisje met blonde staartjes die steeds haar tong uitsteekt en daar zachtjes over strijkt, geheel onbewust van meningen van anderen. Het kleine jongetje dat brutaal rondloopt, met een ouder zusje, die de boel nauwlettend in de gaten houdt. Je ziet aan haar houding al de verantwoordelijkheid die ze voelt voor haar kleine broertje, ze lijkt daardoor ouder dan ze is. Naast me zit een Aziatisch stelletje met hun uitbundige zoontje. Ze praten hard, en het duurt even voordat ik door heb dat ze Japans praten.

Op het tramperron lopen Ajax supporters rond, een jongen ziet er lichtelijk verhit uit in zijn rood met witte trainingsjack met lange mouwen. Naast hem leunt een vrij forse vrouw tegen haar vriend aan, die weer tegen een prullenbak aangeleund staat. Er vliegen wat krijsende meeuwen over en er ratelt een blikje door de straat. De wind blaast hem precies voor mijn neus, waar het ding even blijft liggen, alvorens weer verder te waaien naar god mag weten waar.

Als ik stilsta, draait de wereld gewoon door. Als mijn denken stilstaat, kan ik de relatieve wereld om mij heen echt zien. Ik ben een soort lege huls die alles reflecteert en ergens ook creëert wat er om mij heen gebeurt. Alleen ik kan deze wereld die ik zie beleven, dat kan niemand anders voor mij doen. Als ik de wereld niet meer zou kunnen ervaren, zou deze theoretisch niet eens meer voor mij bestaan. De bus, die net aan komt rijden, haalt me uit mijn reverie. Nog eenmaal kijk ik naar het regenboogje op mijn pols. Voor mij een bewijs dat magie overal te vinden is. Ik glimlach en stap de bus in.

Dinsdagavond bedacht ik me ineens dat er eigenlijk niet zoiets bestaat als een goede of een slechte keuze. Dat kwam in me op toen ik aan het bedenken was of ik nou wel of niet naar Lerab Ling zou gaan volgende week. Er wordt me weer heel veel aangeboden, een gratis slaapplek, een rit terug, zelfs een toegift op de retraiteprijs, in principe allemaal tekens die de beslissing vrij simpel zouden moeten maken. Toch ontspringen er twijfels, zowel in mijn hoofd als in mijn gevoel. Op een gegeven moment bedacht ik me dat er wellicht helemaal niet zoiets is als een goede of slechte keuze. Natuurlijk, in de essentie van vorm en leegte, bestaat er niet zoiets als een keuze, maar op het niveau waar wij leven, in onze dualistische wereld, is het essentieel om keuzes te maken.

In mijn beleving kan een keuze, als je die met een zuivere motivatie maakt, nooit een goede of slechte keuze zijn. Want de keuze die je maakt, zal je ontwikkeling weer positief beïnvloeden en het levenspad wat voor je ligt zal zich bijstellen door de keuze die je zojuist gemaakt hebt. Een keuze vanuit zuivere motivatie lijkt daarbij eerder een neutraal karakter te hebben.

Het grote verschil tussen boeddhisme en andere religies is dat het boeddhisme er uiteindelijk vanuit gaat dat er niet zoiets als een zelf bestaat. Er wordt uitgegaan van een bepaalde essentie die in jou zit (in het boeddhisme wordt dit de Boeddhanatuur genoemd.) Dit is iets wat hoger, dieper en achter hetgeen zit wat jij denkt dat je bent en verbonden is met al wat is. Die essentie is je bron, een bron die verstopt is achter alle lagen conditionering en gedachtepatronen die je vanuit je opvoeding, maatschappij e.d. opgedaan hebt. Het afbreken van die opgezette muren om je geest vrij te maken is een van doelen van meditatie.

Vanuit de Zen komt een voorbeeld wat ik zelf altijd erg inspirerend vind; het is net als het pellen van een ui, je pelt er steeds een schilletje vanaf, tot je in de kern helemaal niets meer tegenkomt en zelfs het mes (de meditatie) weg zult gooien. Net zoals het fysiek pellen van een ui gaat het soms gepaard met een aantal tranen en wellicht een aantal drupjes bloed, gezien je het mes niet altijd even kundig zal kunnen hanteren. De schilletjes staan symbool voor al je vastgeroeste overtuigingen en dogma's, alles wat je onbewust om je heen verzameld hebt om jouw identiteit te vormen in de wereld.

Het loslaten van die identiteit en de gehechtheid eraan is mede het doel van meditatie en beoefening. Binnenkort, in de maand oktober, zal er een uitleg gegeven worden over Chöd beoefening, wat een beoefening bij uitstek is om je letterlijk los te snijden van jezelf en je gehechtheid aan je lichaam. Daar zou ik graag bij zijn, dit is een voorbeeld van een keuze is die ik voor en in mezelf maken kan, om mijn wereldbeeld en zelfbeeld in positieve zin aan te pakken en te transformeren.

Een keuze die uit zuivere motivatie gemaakt wordt kan in mijn beleving niet geheel goed of fout zijn, maar wel invloed uitoefenen op de gevolgen van die keuze. Daarbij is het ook interessant om na te gaan wanneer een keuze eigenlijk ‘fout’ of ‘goed’ zou zijn. Je kunt hier onderscheid maken bij het beoordelen van een keuze voordat je deze maakt en de gevolgen van een keuze naderhand te beoordelen. Kan het zo zijn dat wij een keuze als ‘fout’ beoordelen omdat de gevolgen niet de gewenste gevolgen blijken te zijn? Is ongewenst bij definitie altijd fout of kan het ons helpen ons verwachtingsmanagement van de gevolgen bij te stellen? In principe kunnen we immers alleen maar anticiperen op de gevolgen van onze acties, we kunnen nooit geheel voorspellen hoe ze uit zullen pakken. We kunnen enkel invloed uitoefen op de keuze zelf. Het begint allemaal met het maken van een zuivere en eerlijke beslissing (zie ook mijn stuk over Een Open Hart.)

Als de gevolgen ‘foutief verlopen’ willen we onszelf daarvoor ook nog wel eens schuldig gaan voelen en voeden we de negativiteit in onszelf en komen we in een vicieuze cirkel waarin we negativiteit versterken. Door jezelf te kunnen vergeven dat je iets hebt gedaan wat niet het gewenste gevolg had, blijf je in een positieve, opbouwende energie in plaats van de negatieve cirkel in te duiken. Het besef dat jij je gedachten niet bent en jouw geest (en zelfs je lichaam) elke seconde aan verandering onderhevig is, kan je daar in steunen. Je bent niet wat je net gedaan of gedacht hebt, maar je creëert wel de gevolgen.

Die realisatie betekent voor mij dat ik op elk moment een andere keuze kan maken. Ik kan angstig zijn, blij, gelukkig, moedig, stoer, noem het maar op, ik kan allerlei emoties en standpunten vertonen en vertegenwoordigen. Dat geeft enorme vrijheid. Echter, heb ik al een beeld in mijn hoofd van mezelf dat ik bij jou als ontvanger van mijzelf geschetst heb. Jij als lezer hebt immers ook al een bepaald beeld van wie ik 'ben'. Wat ons eigenlijk stopt in onze ontwikkeling, is onze eigen verwachting in hoe anderen ons zien en hoe we overkomen. In ons hoofd stellen we ons voor hoe we bij een ander overkomen en hoe we eigenlijk over willen komen. Je kunt daardoor gaan denken 'ho, dit ben ik niet, dit past niet bij me, want dit is niet hoe mensen mij normaal gewend zijn.

Je vormt op die manier je eigen marketingbureau, constant bezig met te bedenken hoe de ander jou zal zien, en feitelijk, dus hoe je jezelf wilt zien, want je projecteert eigenlijk je eigen verwachtingen en verlangens op de ander. Zo wordt de uitspraak ‘judge and you will be judged’ ineens een stuk realistischer. Constante oordeelvorming staat waarlijk leven en beleven in de weg. Ook dat is weer een schilletje van de ui die je eigen conditionering voorstelt.

Door de schil af te pellen kun je die identificatie met jezelf langzaam loslaten en kun je jezelf en anderen vanuit die open en ruime blik bekijken. Als je jezelf bevrijd hebt van al deze lagen, dan kun je de mensen om je heen ook waarlijk vrijlaten en zichzelf laten ontwikkelen, omdat jij zelf gestopt bent met automatisch te oordelen over jezelf.

Wanneer je deze openheid in jezelf bereikt gaat er een wereld voor je open, je stopt met kijken en zoeken naar bevestiging van jouw wereldbeeld, en begint eindelijk met zien. Met ervaren. Met leven in plaats van geleefd worden. Speel daarbij met je eigen concepten, sla jezelf niet neer wanneer je een 'foute' keuze maakt of voor je gevoel iets doet wat normaal niet bij je past. Voel en ervaar, dan merk je vanzelf wat je vooruit helpt en wat je gevangen houdt in je verlangens en angsten. Zoals Rinpoche vaak verteld heeft;

We are what we think. All that we are, rises without our thoughts. With our thoughts we make the world. Think of bad things and evil will follow you as the wheel follows the ox. Think or act with good thoughts and happiness will follow you, as a shadow unchakeable.
- Sogyal Rinpoche

Gisteren zat ik vanuit Amsterdam in de trein naar Utrecht, met de nieuwste editie van Vorm & Leegte, een boeddhistisch blad, in mijn handen. Vanaf de voorkant lacht de vrolijke verschijning van Tenzin Palmo me toe. Ik had al een tijdje uitgekeken naar deze editie, die speciaal op vrouwen in het boeddhisme gericht is. Zoals ik al eerder beschreven heb, is ook het boeddhisme niet vrij geweest van het onderdrukken van vrouwen. Sommige vrouwen werd zelfs verteld dat ze de verlichting nooit als vrouwen bereiken konden.

Gelukkig zijn er inmiddels een aantal prachtige vrouwen die hun uiterste best doen hier verandering in te brengen. Volgens een mooi stuk van Dick Verstegen is de eenheid tussen man en vrouw op een gegeven moment in de geschiedenis verbroken geraakt. Machtstrijden, wellust en evenwicht in relaties is grotendeels verwoest geraakt. De tijd breekt nu gelukkig aan dat het tij gekeerd wordt, de vrouw komt uit haar schuilplaats en zal ook de man in haar groeiproces meenemen. Als man zal hij de vrouw uiteindelijk echt in zijn leven kunnen toelaten, niet alleen als een evenwichtige en gelijkwaardige partner, maar ook als innerlijke kracht.

Dick beschrijft dat er, lang geleden, nog voor onze jaartelling, de onscheidbare eenheid van leven alsnog uit elkaar gescheurd is en verdeeld werd in de hemel, als het hogere, en het aardse, het lagere. Door de nadruk op het hogere, het hemelse en het luchtige kwamen wetten en dogma's de wereld in. De wereld van de rede was geboren, de wereld van het gevoel, de intuïtie werd onderdrukt en vergeten. Dick geeft aan dat deze scheiding en daarmee de onderdrukking van de vrouw berust op een typisch mannelijke denkfout, namelijk dat de verbinding met God (het hogere, spirituele etc) enkel te ervaren is door het verloochenen van het aardse. Veel mannelijke filosofen zijn hier ook compleet de mist mee ingegaan en uiteindelijk zielsongelukkig gestorven.

Deze separatische houding verbindt niet, maar scheidt, waardoor het hogere nooit ervaren kan en mag worden. De angst vanuit het mannelijke bezien dat juist de vrouw, met haar aangeboren en natuurlijke spiritualiteit, de verbinding tussen hemel en aarde vorm kan geven. Er zijn niet voor niets mannen en vrouwen op de wereld. Als zij zich verbinden en elkaar waarlijk als gelijken zien, dan pas kan de mensheid zich verder brengen dan de ellende waar we nu met zijn allen in vastzitten. Daar komt ook bij dat alle grote profeten, verlichte geesten en zieners vrouwen en mannen altijd gelijk aan elkaar gesteld hebben. Het zijn de instituten geweest, door mannen opgericht, die de scheiding, die veelal op macht berustte, in gang gezet hebben.

Ik merk het vaak aan mannen (als jij een man bent in touch staat met zijn vrouwelijke kant, voel je dan vooral niet aangesproken) dat zij nog steeds veelste veel vertrouwen hebben in de rede. Als zij het vrouwelijke in het leven niet toelaten, kunnen ze ook niet goed bij hun gevoel komen. Wellicht beangstigt dat en is het veel aantrekkelijker om zich te focussen op hun natuurlijke gave van de rede, theorieën en het denken. Ik krijg bij veel mannen dan ook het gevoel dat ze 'in hun hoofd zitten' en niet in contact staan met hun gevoel, en zo ook niet met de ander. De verbinding kan dan niet gelegd worden tussen het mannelijke en het vrouwelijke. Vrouwen doen tegenwoordig enorm hun best om hun mannelijke kanten te ontwikkelen, soms in het extreme, zodat ze hun vrouwelijke kracht kwijtraken. Dat is in mijn ogen een pad van trail en error, om de twee krachten in jezelf in balans te krijgen.

Nu is het echter ook de tijd dat mannen hun vrouwelijke kant ontwikkelen. Dat slaat misschien bij sommigen ook tijdelijk even door naar de andere kant, maar de kunst is voor beide seksen om de balans te vinden, zodat zij zich echt met elkaar kunnen verbinden en samen kunnen groeien. Ik voel me erg gelukkig dat ik in een tijd leef waarin dit eindelijk mogelijk wordt. Negatieve uitlaten van mannen over vrouwen en visa versa zal ik zo min mogelijk proberen te tolereren en me met name op de positieve ontwikkeling richten.

Helaas, hoor ik nog vaak van mannen neerbuigende opmerkingen over vrouwen, mannen die van hun vaders en vaders vaders nog leren dat vrouwen eigenlijk een andere positie hebben dan ze nu proberen in te nemen. Voor mannen is die ontwikkelingslag nu aangebroken en het zal ook voor hun een onzekere tijd zijn om te kunnen onderzoeken hoe ze deze kracht in zichzelf aan kunnen en mogen spreken, zonder heibel te krijgen met hun omgeving die nog in oude, vastgeroeste patronen vastzit. Als ze dit voor elkaar krijgen, en de vrouwen ook hun balans vinden tussen vrouwelijke en mannelijke energie, kunnen er eindelijk evenwichtige, liefdevolle en warme relaties ontstaan, in plaats van de macht en egospelletjes die menselijke relaties nu vaak domineren.

Om dat voor elkaar te krijgen is van beiden seksen moed nodig. Die moed zit echter in zowel de vrouw als de man. Daar heb ik alle vertrouwen in. Als we het maar echt willen en onze angst voor de 'onbekende' energie overkomen en ons daar geheel aan over durven geven. Het maken van een daadwerkelijke hartconnectie met onszelf en de ander. Vrouwen en mannen zullen elkaar niet langer 'nodig' hebben maar samen kunnen groeien, omdat beide krachten al in henzelf beschikbaar zijn.

Onderstaande tips zijn gebaseerd op de levens van de mensen in de zogenaamde 'blauwe zones', dit zijn de zones op de aarde waar de mensen het oudst worden en het gelukkigst leven. Deze blauwe zones zijn; Sardinië (Italië), Okinawa (Japanse Eilandengroep), Loma Linda (religieuze gemeenschap in Californië) en Nicoya, een schiereiland van Costa Rica. De Happinez schreef er een artikel op, wat ik uitgebreid heb met mijn eigen visie erop.

1. Blijf in beweging
Maak je leven wat minder confortabel en neem de trap in plaats van de roltrap, pak de fiets in plaats van de auto! Beweging zorgt daarnaast voor de aanmaak van endorfine, een gelukshormoon. Zo ga je met meer plezier door het leven! Zorg dat je met plezier beweegt zodat je het daadwerkelijk vol kan houden!

2. Eet matig
In Japan zeggen ze wel 'hara hachi bu' oftewel 'eet tot je 80% vol zit'. Die twintig procent is ook nog eens het verschil tussen aankomen en afvallen. Kook niet teveel, gebruik kleinere borden en het meest belangrijke; eet langzaam en met aandacht. Zo voel je veel sneller of je wel echt vol zit en je proef je eten beter. Daarnaast is het beter voor je spijsvertering. (volgens Ayurveyda zou je elke hap ook ongeveer zestig keer moeten kauwen om je maag te ontzien) Eet 's ochtens het meest en 's avonds het minst. (ontbijt als een vorst, lunch als een prins, en gebruik je avondeten alsof je een student bent die niets te makken heeft)

3. Eet minder/geen vlees, meer groente en fruit
De hoogbejaarden in de zogenaamde blauwe zone's (waar de mensen het oudst ter wereld worden) eten niet of nauwelijks vlees. Ze eten veel (rauwe) groente en nemen tussendoor veel fruit. Zet daarnaast ook bonen en noten op het menu. Zoveel mogelijk natuurlijk & biologisch, neem zo min mogelijk bewerkt en gemanipuleerd eten. Alcohol en caffeïne met mate, stop er het liefst helemaal mee. Als je dat niet kunt of wilt, probeer er dan, wanneer je er voor kiest, echt van te genieten! Mijd geraffineerde suikers, teveel zout en drink voldoende water.

4. Vind een levensdoel
Het hebben van een doel in je leven werkt stressverlagend, motiverend en houdt je hersens scherp. Zorg dat je een reden hebt om op te staan, welke reden dan ook. Probeer te bedenken wat echt belangrijk is, en met welke afleidingen je jezelf in de war en verder van je doel af brengt. Stop met dagdromen over de dingen die er werkelijk toe doen en breng ze langzaamaan in de praktijk. Bespreek die plannen met de mensen waar je om geeft om de verwezelijking van dromen dichterbij te brengen. Probeer af en toe eens wat nieuws, neem een andere route naar je werk, probeer een nieuwe sport, leer een taal of probeer iets wat je nog nooit eerder gedaan hebt. Dit houdt je flexibel en je hersens scherp. Ook minimaliseert het kans op sleur en angstvorming. We creeëren immers zelf onze eigen gouden kooi als we er niet af en toe uit durven te stappen.

5. Ban stress uit je leven
Wellicht nogal een open deur, maar stress blokkeert je en maakt je lichaam ziek. Met beweging, gezond eten en meditatie kun je een heel eind komen. Laat radio, tv en internet vaker voor wat ze zijn en voorkom het nutteloos uren surfen op websites, zappen langs programma's etc. Door deze kanalen krijg je geestelijk allemaal rommel tot je, en daarbij word je ook vaak aangespoort om dingen te kopen en te veranderen. Dat nodigt niet bepaald uit tot rust. Mediteren is een belangrijke beoefening om tot jezelf te kunnen komen en bij jezelf te blijven. Geef je geest rust en geef stress geen kans.

6. Geloof! (vind een manier om je spiritueel te ontwikkelen)
Aansluitend op het vorige punt is het belangrijk om een gemeenschap of groep te hebben waar je mensen kan vinden die like-minded zijn. Welke geloofsovertuiging dat ook is. Als jij nou een totale agnost bent, zoek dan mensen op die je hobbies delen. Een gemeenschap met mensen om je heen die je stimuleren in je doelen werkt versterkend, motiverend en inspirerend.

7. Houd je familie in ere
Je familie is immers je basis. Zit daar al iets niet lekker, dan neem je dat vaak mee in je andere relaties met mensen. Een sterke en hechte familieband zorgt voor gezondheid en geluk. Doe dingen samen, maak tijd voor elkaar en voer goede gesprekken. Luister echt naar elkaar. Maak een familiealtaar of fotowand waar je je familie eert of je beste herinneringen aan hen laat terugkomen.

8. Wees zuinig op goede vrienden
We leven in een tijd waar je via hyves eerder zoveel mogelijk vrienden probeert te maken in plaats van voor kwaliteit te kiezen. Het kiezen van de juiste vrienden is al de helft van je levenspad, de mensen die je stimuleren, steunen en vooruit helpen zijn onbetaalbaar. Omring jezelf met de juiste mensen, immers; waar je mee omgaat word je mee besmet, ook in positieve zin. Vermijd mensen die je aanzetten tot negatief gedrag en kies vrienden die je levenstijl en doelen ondersteunen. Vrienden waarbij je jezelf kunt zijn, die open kunnen blijven staan voor je ideëen. Wees aardig voor elkaar en zeur niet, vrienden zijn immers geen afvalbakken waar je al je rotzooi op moet gooien. Deel liever je positiviteit, je enthousiasme en je humor. Zorg dat je elkaar echt kunt helpen en samen kunt groeien.

Overigens heb ik de regel 'Drink goede wijn' achterwege gelaten, oorspronkelijk ook een van de lessen. Nu drink ik af en toe ook nog wel eens een wijntje, maar vaak doet alcohol meer schade dan goed in je lichaam, en dat willen we juist niet als we gezond oud willen worden! Daarnaast zou ik toevoegen; slaap voldoende, gebruik zo min mogelijk cosmetische troep in en op je lichaam (zorg dat alles wat je gebruikt eetbaar is en gebruik liever natuurlijke oliën). Zo. Dan kom je volgens mij een heel eind!

'Het ware zelf is niet iets met vaste eigenschappen,
maar een proces wat eeuwige transformatie en vernieuwing behelst.'

De laatste tijd heb ik vaak op een dag ontzettend veel energie, waardoor ik besef, wanneer ik weer thuis gekomen ben, het net lijkt alsof mijn dag uit meerdere dagen bestaan heeft, gezien ik zoveel gedaan heb. Gisteren was dat ook het geval. Eindelijk had ik weer eens een dagje vrij, na wat geschuif met ADV dagen voor mijn vakantie, dus wilde ik er ook alles uithalen wat erin zit. Om 8.00 uit de veren, een broodje en kopje koffie als ontbijt en linea recta richting de sportschool. Donderdagavond heb ik mooie sportschoentjes in de aanbieding kunnen kopen en ik popelde om ze uit te proberen. Eenmaal aangekomen besefte ik dat mijn harembroek en oude topje niet echt het summum van een mooie, kwalitatieve sportoutfit zijn. Ik besloot diezelfde middag nog nieuw materiaal te halen.

8.00 – Obstakels in de Gym
Eenmaal bij de sportschool kwam ik overal obstakels tegen. Ik had net het kluisje wat niet goed reageerde op de elektrische sleutel die je als lid altijd mee moet brengen. Als afgestudeerde Digitale Communicatie student ging ik ook beschaamd hulp halen. Bleek het gewoonweg aan het kluisje te liggen. Boven had ik ook wat opstart problemen. Toen ik lid geworden was van de RealGym kreeg ik een vragenlijst opgestuurd die ik in kon vullen, op basis daarvan wordt een training gemaakt. Die van mij kwam neer op 50& Energy, en de andere helft bestond uit Kracht, Figuur en Uithoudingsvermogen trainen. Op zich prima. Met je key meldt je jezelf aan en wordt er digitaal verteld welk apparaat je mee moet starten. Alleen kun je niet zo gemakkelijk zien hoe al die apparaten heten. Na wat gezoek vind ik dan eindelijk het apparaat dat ik nodig heb. Echter, reageert het ding niet. Ik vraag hulp aan een mede sporter, die de kabels begint te controleren. Ja hoor, de stekker lag eruit. Ik besloot gewoon door te ploeteren, en vroeg aan iedereen hulp die daar maar voor open stond, met als weerwoord dat ik gewoonweg een nieuweling ben.

Uiteindelijk heb ik mijn programma van een uurtje gemakkelijk gehaald. Alleen ik had meer energie en wilde door. Dat ging met de meeste apparaten wel, al blijft de key digitaal gillen dat je oefening ten einde is (en je wellicht op moet krassen?). Met wat vrije roei, bil- en buikspier oefeningen was ik dan ook dik tevreden. Spreekwoordelijk dan. Alleen op de loopband ging het weer fout. Omdat de loopband niet op mijn key stond, reageerde het ding niet. Ik zou hem dan apart moeten toevoegen. De mensen om mij heen kwamen er ook niet uit, dan moest ik naar beneden met de eigenaar overleggen. Heb ik uiteindelijk ook wel gedaan, maar ik heb die man de hele ochtend al bestookt met vragen. Ik besloot dan ook dat de oefening voor vandaag voldoende was en ging weer richting huis. Voor de volgende keer zorg ik er wel voor dat ik wat beter geïnstrueerd ben. Over een week gaat mijn buurvrouwtje ook weer mee, dat scheelt vast ook wel.

9.30 – Rommelen en naar Utrecht
Thuis lekker zitten rommelen, wasjes draaien, plantjes wateren, mailtjes beantwoorden. Toen mijn tas ingepakt en richting Utrecht. Eerste bestemming; de winkel Yoga Moves op de Biltstraat, die ik gelukkig vrij gauw gevonden had. Gek genoeg zat er een lichtelijk gestressde eigenaresse in. Hoewel de winkel prachtig was, voelde ik me er daardoor niet zo op mijn gemak. De kleding die ze verkoopt is ontzettend mooi, maar ik viel bijna steil achterover van de prijzen. 65 euro voor een sportbroek? Pfoe. Dat is me net iets teveel. Na de winkel van onder tot boven bekeken te hebben ben ik daarom toch maar naar de H&M gegaan. Waar ik een yoga broek kocht voor twee tientjes en een tanktopje. Dan maar wat minder spiritueel.

12.30 - De Domkerk
Nog wat mooie dingetjes gehaald bij de Dille en Kamille en verder heerlijk door Utrecht geslenterd. Ik kan daar echt van genieten, met mooi weer en absoluut geen haast. Ik liep langs de Domkerk en bedacht me weer, beschaamd en wel, dat ik er nog nooit binnen geweest ben. Ik zette mijn telefoon op stil en liep eindelijk een keertje naar binnen. Wat een fantastisch mooie kerk is het. Er vond net een dienst plaats, en de liederen deden me denken aan vroeger, toen ik als kind in de kerk zat te luisteren. Ik nam plaats op de kerkbanken en herinner me de rode matjes die er in onze kerk hingen, waar je op kon knielen. Daar schopte ik als kind vaak tegenaan, de matjes waren in mijn ogen van vreemde spul gemaakt, het was te ruw voor mijn zachte kinderhandjes. Onder de dienst vond ik het leuk om de matjes heen en weer te laten wiebelen tot ik gecorrigeerd werd door een van mijn ouders. Wat heb je als mens eigenlijk toch veel herinneringen bij je. Toen ik de kerk verliet doneerde ik nog een aantal euro's en ben naar de kloostertuin gelopen om wat foto's te maken.

14.00 – Broodje bij de Hema
Ik twijfelde even om bij het theehuis te lunchen, maar besloot mijn oude ritueel weer te volgen en een broodje kaas en een mangoshake in plaats van de gewoonlijke cappuccino te scoren bij de HEMA. Heb ik lekker opgeknabbeld met Michael Palin's Himalaya op mijn schoot. Reiskriebels! Af en toe ben ik een beetje jaloers op Michael, dat hij al die fantastische reizen voor de BBC kan maken. En dat hij een ex-Phython is natuurlijk. Ik lees in het boek dat H.H. de Dalai Lama, waar Michael een audiëntie van bij mag wonen, hetzelfde voelt. Ook hij zegt dat hij soms wel een beetje jaloers is en graag mee zou willen reizen met Michael, dan zou hij zulke mooie dingen te zien krijgen. Dat maakt mijn gemoed weer wat lichter, als zelfs H.H. mijn gevoel deelt!

15.30 – Sarah lastig vallen
Eindelijk uitgewinkeld en meer dan genoeg geld uitgegeven werd het tijd om Sarah weer eventjes op te zoeken. Dat werd iets langer dan eventjes. Ze kon een kwartiertje pauze nemen zodat ik haar kon trakteren op, jawel, een cappuccino. Daarna hebben we nog een tijdje zitten kletsen en heb ik geholpen met het opvouwen van een zooitje kleren (ze werkt bij een kledingzaak). Bezoekers maken steeds weer een gigantische bende van de tafel met aanbiedingen. Ik dacht eerst dat de kleren ook zo op de tafel gegooid werden door het personeel, maar gezien de nette rijtjes die we gemaakt hebben en dan zien hoe klanten die overhoop gooien, besef ik me nu dat wij, de klanten, er zo’n puinhoop van maken. Van chaos naar georganiseerde chaos en weer terug. Mooie metafoor voor het cylische bestaan.

Het is voor haar en haar collega’s natuurlijk dagelijkse kost, maar ik genoot juist van het opvouwen van de kleding. Even wat 'handenarbeid' na een week met name rationeel bezig te zijn geweest bij de bank. Denk- en handwerk zou meer afgewisseld moeten worden in ons dagelijks leven, ben ik van mening. Met collegaatje K. had ik bedacht dat we eigenlijk 3 dagen zouden moeten werken, 1 dag vrijwilligerswerk zouden moeten doen, 1 dag spiritueel/lichamelijke ontwikkeling en 2 dagen vrij in te vullen. Zou dat niet de ideale werkweek zijn? Voor mij wel! Nu de maatschappij nog overtuigen... volgens mij worden we met zo'n weekindeling een stuk gelukkiger, gezonder en ouder!

Het nadeel is wel dat steeds als ik op bezoek ga bij Sarah, geconfronteerd wordt met allerhande leuke kleding, daar wordt een mens, althans ik, dan wel lichtelijk hebberig van. Het is allemaal zo mooi en leuk om te zien. Gelukkig kon ik het houden bij twee truitjes uit de aanbiedings-puinhoop om in te sporten, waaronder een zuurstokroze, lichtelijk wijd shirt, voor over mijn zwarte tanktop bij het sporten. Ik merkte wel op dat het ding rechtstreeks uit Fame had kunnen komen. 'Nu alleen nog zo'n zweetband om je hoofd' zei Saar. Juist. Straks kom ik als een halve Barbiepop aan bij mijn sportschool. Maar ik besloot het risico maar te nemen. Voor iets als een sportschool moet je steeds weer energie & motivatie maken, en een mooie outfit helpt daar wel bij.

17.00 – Amsterdam
Rond een uur of vijf vertrok ik dan eindelijk naar Amsterdam, met een pastasalade die ik net bij de AH soldaat gemaakt had. Tot mijn vreugde bleken er geen e-nummers in te zitten. Ik keek ook pas op de ingrediëntenlijst toen ik de maaltijd lang en breed op had. Ignorance is bliss? Dan liever achteraf. Met tram 4 naar de Centuurbaan en daar even bij de Yoga winkel gekeken die vlakbij Rigpa zit. Blijkbaar waren er wat relatieproblemen met de verkoopster/verkoper en ik besloot op mijn tenen rond te kijken en vooral niets te vragen. Het meisje leek erg verdrietig. en ze spraken op zachte toon met elkaar. Ik zag een mooi zwart sportshirt met een roze Yogabloem. Gezien de situatie besloot ik dat het niet het moment was om te gaan vragen of ze de shirts ook in XS verkochten, en verliet stilletjes de winkel. Winkel of niet, soms ben je ergens gewoonweg teveel.

Om de hoek vond ik nog een tweedehands kledingwinkeltje waar de kleding voor tussen de 4 en 7 euro verkocht werd. Wat een prijzen! Gelukkig heb ik me ingehouden, maar werd wel erg vrolijk van de enthousiaste dame die achter de toonbank stond. Het viel me ineens op dat ik mijn mening over Amsterdam bij moest stellen. Ik vind Amsterdam vaak kil, afstandelijk en overweldigend, maar vandaag is iedereen ontzettend aardig, vrolijk en beleefd tegen me. Ik ben Amsterdam nu wel met andere ogen gaan zien. Het kan dus wel! Misschien ligt de verantwoordelijkheid voor die belevenis ook wel meer bij mezelf dan bij de mensen die er wonen.

18.00 – Coffee Company VS de More Coffee
Maar ja, nu had ik nog een vol uur. Ik liep rond te zoeken en besefte dat Rigpa ergens in de buurt was van een Coffee Company, waar ik een bakje koffie wilde drinken tot het 19.00 was. Toen ik naar rechts keek bleek ik al voor de Coffee Company te staan. De eigenaresse reageerde erg enthousiast op me maar vertelde dat ze om 18.00 al dicht ging. Ik kon het wel bij een ander filiaal proberen. De kans dat die langer open zou zijn leek me klein, maar zo had ik weer even een nieuw doel. Ik liep langs de Van Wou Straat en zag aan de overkant een koffietentje wat er erg gezellig uitzag. De More Coffee. En had ik nu net even zin in meer koffie. Bij binnenkomst vroeg ik dan ook of zij wel open bleef en zij bleken inderdaad tot 19.00 open te zijn. Ik meldde haar dat ik hier gekomen was omdat de Coffee Company om zes uur al dicht zou gaan.

De eigenaresse, die, bleek later, even inviel voor haar zoon, vertelde dat de More Coffee als een nieuwe keten opgestart is. Momenteel is dit nog het enige filiaal, en de Coffee Company is toch wel een van hun grootste concurrenten. Gezien het zo'n leuk tentje is en ik zo'n gezellig gesprek met de eigenaresse had, besloot ik haar te vragen of ik anders een foto zou maken van het filiaal en een stukje op mijn blog zou schrijven over hun filiaal. Dat zorgt wellicht voor een ietsiepietsie extra bekendheid (want ik heb natuurlijk geen honderden lezers per dag) en gezien er een hoop mensen van Rigpa in de buurt rondlopen, kan ik die wellicht enthousiasmeren voor de More Coffee.

De eigenaresse was meteen enthousiast, maar vond wel dat ik eerst mijn koffie moest proeven voordat ik reclame voor ze zou gaan maken. Echter had ik daar sowieso al alle vertrouwen in, en natuurlijk was de koffie heerlijk. Ik zag dat ze ook Citroen Cheesecake hebben, dus die ga ik de volgende keer proberen (mijn pastasalade zat me nog in de weg voor een toetje, en er zou nog Tsok komen…). Stiekem denk ik dat ik nu mijn eigen vaste stekje wel gevonden heb voordat ik doorga naar Rigpa. Ik zou zeggen, mocht je eens in Amsterdam zijn en op de Centuurbaan ronddwalen, probeer dan eens de More Coffee! Ik vond het met name ontzettend gezellig en vond het bijna jammer dat ik rond kwart voor zeven weer weg moest. Ze hebben allerlei hippe en speciale koffie’s, gratis internet, dus je kunt nog even je mail checken (wat ik natuurlijk heel spiritueel niet gedaan heb, het gesprek was daar veel te gezellig voor) en de sfeer is erg gezellig.

18.30 - Rigpa
Eindelijk was het tijd om richting Rigpa te zijn. Het was heerlijk er weer te zijn. Ik was express wat vroeger gekomen, zo kon ik even helpen met voorbereiden (matjes en kussentjes klaarleggen, rond het beeld schoonmaken (en bijna de Tsok schalen omgestoten...), daarna kon de beoefening beginnen, die duurde ongeveer 2 uur. Na de Tsok werd het echt een klein feestje, vol met lekkere hapjes. Ik vond het zo heerlijk om iedereen weer te zien, het was zo ontzettend gezellig. Bijna iedereen zou deze zomer naar Lerab Ling gaan, en ergens kreeg ik een klein steekje van heimwee. De vorige keer dat ik naar Lerab Ling was, of ja, vorige keer, de enige en eerste keer, kende ik nog bijna niemand. En nu ben ik een jaar verder en is er zoveel veranderd! Ik bleef nog lang nakletsen met iedereen en ging om een uur of tien met Alphonse mee, die voorgesteld had om mij naar station Amsterdam Amstel te brengen.

‘Gezien Rinus er niet is moet ik de taak maar overnemen om voor je te zorgen’, grapte hij. We waren zo gezellig aan het kletsen dat hij aanbood me helemaal naar huis te rijden. Echt heel lief van hem, we hebben elkaar daardoor veel beter leren kennen. Ik kreeg van hem en van een ander sanghalid nog een paar mooie inzichten mee, die precies op het juiste moment kwamen. Hij liet me weten dat hij de tweede week van de retraite in Lerab Ling wil bezoeken. Als ik zou willen zou hij wellicht voor accommodatie en vervoer terug kunnen zorgen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er wel erg enthousiast van werd. Het lijkt me heerlijk om een retraite mee te maken met zoveel fijne en lieve bekenden van Rigpa in de buurt. Ik beloofde hem er zeker over na te denken. Ik laat het idee even bezinken, maar eerlijk gezegd vervult het idee om de tempel weer te zien me met enthousiasme. Vorig jaar was het zo'n ongelooflijke belevenis, en ik weet dat het dit keer zeker weer een enorm avontuur zal worden.

0.00 – Bedtijd
Geheel geïnspireerd hopte ik mijn bedje in. Wat een fantastische dag, een machtig mooie verhouding tussen body, speech & mind. Gesport, heerlijk gekletst en gelachen, de geest weer bevrijdt van een hoop rommel gedurende de beoefening. Mijn batterijtje is weer opgeladen! Ongelooflijk, dat een mens zoveel kan doen op een dag. En kudo’s voor jou als je de moeite genomen hebt dit enorme verhaal helemaal door te lezen, haha! We hebben zoveel tijd en ruimte om de dingen te doen die we willen, als je de energie er maar voor op kunt brengen! Daarom wil ik afsluiten met een quote die ik ook bij Ripga liet vallen;

'So do I,' said Gandalf, and so do all who live to see such times. But that is not for them to decide. All we have to decide is what to do with the time that is given us.
-- Gandalf,

Besteed je tijd dus goed en doe de dingen die jouw en anderen energie geeft!