Afgelopen zondag ben ik met mijn moeder naar de film 'The Help' geweest in het Louis Hartlooper Complex in Utrecht. Dat is, samen met Springhaver en 't Hoogt, één van mijn favoriete bioscopen. Een warme, knusse sfeer, mooie (arthouse) films en je mag ook nog eens je kopje cappuccino de bioscoop mee innemen. Laatst ben ik in Springhaver met vriendin G. naar 'Hysteria' geweest, waar we ontzettend genoten hebben van de film (en Maggie Gyllenhaal) Toen ik daar de trailer van 'Iron Lady' zag, besloot ik dat ik vaker tijd wil maken voor een mooie film.
Nu had die intentie eigenlijk weinig met de keuze voor deze film te maken, want mijn moeder en ik wilden de film al zien toen we hoorde dat hij uit zou komen. Het boek 'Een Keukenmeidenroman' kreeg ik ergens vorig jaar te leen van mijn moeder, die me enthousiast vertelde dat het een prachtig verhaal was. Thuisgekomen bekeek ik de achterflap en de kaft, waarop een klein, mollig meisje in een soort tutu achter de afwas stond. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er niet meteen geprikkeld werd om te gaan lezen. Een paar weken verder, toen ik een keertje niet kon slapen, heb ik het boek toch op schoot getrokken, om het in drie avonden te verslinden. Wat een page turner!
Don't judge a book by it's cover bleek hier toepasselijk. Ik vond het inderdaad een heerlijk boek, en zo vlot geschreven. Het boek verteld over de jaren 50-60, waar het in Amerikaanse huishoudens heel normaal is om een zwarte hulp in huis te hebben. Het was de tijd van de moord op J.F. Kennedy, van Martin Luther King, en van het meisje Rosa Parks. De contradictie in die tijd, waarin zwarten en blanken apart leefden, was dat ze wel degelijk samenkwamen in de huishoudens van blanke mensen. De één werd er redelijk goed behandeld en op waarde geschat, de ander werd als sloofje en zelfs als een 'bezit' gezien. Lijflijk en verbaal geweld waren vaak de orde van de dag.
Het is bijna niet voor te stellen dat dit nog maar vijftig jaar geleden gebeurde en zelfs gewoon was. Katheryn Stockett (overigens een prachtige vrouw), de schrijfster van het boek, komt zelf uit Jackson, Mississippi en groeide op in de jaren '60, met een zwarte hulp in huis. Zij beschrijft in haar boek hoe één dappere blanke dame besluit het voor de zwarte hulpen op te nemen, door ze te gaan interviewen, om een anoniem boek te schrijven over hun leven in Jackson. Het schrijven van zo'n boek in die tijd was niet bepaald zonder gevaar, en door zowel het boek als de film groeide er een groot respect in mij voor de zwarte dames en de blanke schrijfster, Skeeter.
Het gebeurt wel vaker dat verfilmingen van boeken tegenvallen, waar je bij 'The Help' gelukkig niet bang voor hoeft te zijn. Het is prachtig verfilmd, helemaal in de stijl van de jaren '60, met kokette, blanke dametjes, en stevige 'geen blad voor de mond nemende' zwarte vrouwen. De contradictie tussen hun levens wordt prachtig in beeld gebracht, met de nodige humor. Vooral de combinatie van de stoere hulp Minny die voor de naïeve, wereldvreemde Celia Foote gaat werken werkt op de lachspieren. Met name het karacter Skeeter, gespeeld door Emma Stone, heeft me erg geïnspireerd. In het verhaal is ze een beetje een buitenbeentje, jongens vind ze niet bijster interessant, gezien ze wat onzeker is over haar uiterlijk - ze richt zich daarom liever op haar studie dan op jurken, schoenen en feestjes, iets waar haar vriendinnen juist obsessief mee bezig zijn.
Dit maakt van Skeeter een kritische tante, die vanaf de buitenkant naar binnen kijkt in een wereldje waar ze het eigenlijk niet mee eens is. Als haar vriendin Hilly besluit om een petitie te laten onderteken om de zwarte hulp een apart toilet toe te bedelen, besluit Skeeter dat het zo niet langer kan. Ze begint een voorzichtige tegenbeweging, die heel wat meer impact gaat hebben dan ze ooit had durven dromen...
Meer wil ik niet weggeven van het verhaal, daarvoor zou ik je van harte aanraden de film te zien en/of het boek te lezen. Ik vind het heerlijk en geweldig dat er weer eens een film uitgebracht is waar vrouwen de hoofdrol spelen. Met name om die reden is 'Mona Lisa Smile' nog steeds één van mijn favoriete films. Kritiek is er overigens ook, op de film en het boek, vanwege dat het verhaal vanuit een blanke vrouw verteld wordt (Skeeter) en niet vanuit de zwarte dames. Toch vind ik dat het verhaal niet minder krachtig maken. De zwarte hulpen schrijven het verhaal met behulp van Skeeter's connecties. Skeeter is duidelijk de hoofdpersoon van het boek, maar haar keuze om zich af te wenden van conventies en een andere weg in te slaan, maakt het verhaal krachtig. Op deze manier ligt de nadruk niet op 'rebellie' maar op 'samenwerking' en 'verbinding'.
Toen ik na afloop van de film twee zwarte dames zag vertrekken, een oudere dame met haar dochter, vroeg ik me af wat er door hen heen gaat na het kijken van zo'n film. Misschien heeft de oudere vrouw deze tijden nog wel meegemaakt. Dat idee roept woede bij me op, woede voor zoveel onrechtvaardigheid, maar ook een soort plaatsvervangende schaamte. Ik kan het gewoon niet voorstellen dat mensen zo over elkaar denken, en hoe iemand het ooit in zijn hoofd heeft kunnen halen dat een bepaald ras 'minder' zou zijn.
Blijkbaar heeft een deel van deze reactie ook met de tijdsgeest te maken. Mijn moeder wist me te vertellen dat mijn Friese oma op haar 12e al uit huis gestuurd werd om schoon te maken bij rijke families. Eén van die families heeft haar toen beschimmeld brood laten eten, omdat 'dat wel goed genoeg was voor de dienstmeid.' Ze vertelde ook dat deze dames, om hun dienstmeiden te testen, bijvoorbeeld een behoorlijke smak geld onder het kussen legden om te zien of zij eerlijk waren.
In die tijd lagen de machtsverhoudingen heel anders dan nu. Volgens mij vindt dat soort gedrag een oorsprong in het hebben van toegekende macht en misbruik van die macht, gewoon, omdat het kan, en veel mensen zich meer waard voelen als ze de baas over een ander kunnen spelen. Een enorm ego-ding. Het hypocriete is ook nog eens dat, vooral toen, deze deftige dames vrome kerkgangers waren. Net zoals in 'The Help' de blanke dametjes geld ophalen voor 'Arme Hongerige Kindjes in Afrika' maar zich ondertussen schofterig gedragen tegen hun zwarte hulpen, en indirect, hun kinderen. De ironie!
Macht kan een gevaarlijke kracht zijn, en is gemakkelijk te misbruiken. Het is prachtig te zijn wanneer de slachtoffers ervan de moed en kracht vinden om er tegen in verweer te komen, wanneer ze beseffen dat zij uiteindelijk zelf degenen zijn, die die macht aan iemand kunnen geven en daarbij, dus ook weer kunnen wegnemen.
Nu had die intentie eigenlijk weinig met de keuze voor deze film te maken, want mijn moeder en ik wilden de film al zien toen we hoorde dat hij uit zou komen. Het boek 'Een Keukenmeidenroman' kreeg ik ergens vorig jaar te leen van mijn moeder, die me enthousiast vertelde dat het een prachtig verhaal was. Thuisgekomen bekeek ik de achterflap en de kaft, waarop een klein, mollig meisje in een soort tutu achter de afwas stond. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er niet meteen geprikkeld werd om te gaan lezen. Een paar weken verder, toen ik een keertje niet kon slapen, heb ik het boek toch op schoot getrokken, om het in drie avonden te verslinden. Wat een page turner!
Don't judge a book by it's cover bleek hier toepasselijk. Ik vond het inderdaad een heerlijk boek, en zo vlot geschreven. Het boek verteld over de jaren 50-60, waar het in Amerikaanse huishoudens heel normaal is om een zwarte hulp in huis te hebben. Het was de tijd van de moord op J.F. Kennedy, van Martin Luther King, en van het meisje Rosa Parks. De contradictie in die tijd, waarin zwarten en blanken apart leefden, was dat ze wel degelijk samenkwamen in de huishoudens van blanke mensen. De één werd er redelijk goed behandeld en op waarde geschat, de ander werd als sloofje en zelfs als een 'bezit' gezien. Lijflijk en verbaal geweld waren vaak de orde van de dag.
Het is bijna niet voor te stellen dat dit nog maar vijftig jaar geleden gebeurde en zelfs gewoon was. Katheryn Stockett (overigens een prachtige vrouw), de schrijfster van het boek, komt zelf uit Jackson, Mississippi en groeide op in de jaren '60, met een zwarte hulp in huis. Zij beschrijft in haar boek hoe één dappere blanke dame besluit het voor de zwarte hulpen op te nemen, door ze te gaan interviewen, om een anoniem boek te schrijven over hun leven in Jackson. Het schrijven van zo'n boek in die tijd was niet bepaald zonder gevaar, en door zowel het boek als de film groeide er een groot respect in mij voor de zwarte dames en de blanke schrijfster, Skeeter.
Het gebeurt wel vaker dat verfilmingen van boeken tegenvallen, waar je bij 'The Help' gelukkig niet bang voor hoeft te zijn. Het is prachtig verfilmd, helemaal in de stijl van de jaren '60, met kokette, blanke dametjes, en stevige 'geen blad voor de mond nemende' zwarte vrouwen. De contradictie tussen hun levens wordt prachtig in beeld gebracht, met de nodige humor. Vooral de combinatie van de stoere hulp Minny die voor de naïeve, wereldvreemde Celia Foote gaat werken werkt op de lachspieren. Met name het karacter Skeeter, gespeeld door Emma Stone, heeft me erg geïnspireerd. In het verhaal is ze een beetje een buitenbeentje, jongens vind ze niet bijster interessant, gezien ze wat onzeker is over haar uiterlijk - ze richt zich daarom liever op haar studie dan op jurken, schoenen en feestjes, iets waar haar vriendinnen juist obsessief mee bezig zijn.
Dit maakt van Skeeter een kritische tante, die vanaf de buitenkant naar binnen kijkt in een wereldje waar ze het eigenlijk niet mee eens is. Als haar vriendin Hilly besluit om een petitie te laten onderteken om de zwarte hulp een apart toilet toe te bedelen, besluit Skeeter dat het zo niet langer kan. Ze begint een voorzichtige tegenbeweging, die heel wat meer impact gaat hebben dan ze ooit had durven dromen...
Meer wil ik niet weggeven van het verhaal, daarvoor zou ik je van harte aanraden de film te zien en/of het boek te lezen. Ik vind het heerlijk en geweldig dat er weer eens een film uitgebracht is waar vrouwen de hoofdrol spelen. Met name om die reden is 'Mona Lisa Smile' nog steeds één van mijn favoriete films. Kritiek is er overigens ook, op de film en het boek, vanwege dat het verhaal vanuit een blanke vrouw verteld wordt (Skeeter) en niet vanuit de zwarte dames. Toch vind ik dat het verhaal niet minder krachtig maken. De zwarte hulpen schrijven het verhaal met behulp van Skeeter's connecties. Skeeter is duidelijk de hoofdpersoon van het boek, maar haar keuze om zich af te wenden van conventies en een andere weg in te slaan, maakt het verhaal krachtig. Op deze manier ligt de nadruk niet op 'rebellie' maar op 'samenwerking' en 'verbinding'.
Toen ik na afloop van de film twee zwarte dames zag vertrekken, een oudere dame met haar dochter, vroeg ik me af wat er door hen heen gaat na het kijken van zo'n film. Misschien heeft de oudere vrouw deze tijden nog wel meegemaakt. Dat idee roept woede bij me op, woede voor zoveel onrechtvaardigheid, maar ook een soort plaatsvervangende schaamte. Ik kan het gewoon niet voorstellen dat mensen zo over elkaar denken, en hoe iemand het ooit in zijn hoofd heeft kunnen halen dat een bepaald ras 'minder' zou zijn.
Blijkbaar heeft een deel van deze reactie ook met de tijdsgeest te maken. Mijn moeder wist me te vertellen dat mijn Friese oma op haar 12e al uit huis gestuurd werd om schoon te maken bij rijke families. Eén van die families heeft haar toen beschimmeld brood laten eten, omdat 'dat wel goed genoeg was voor de dienstmeid.' Ze vertelde ook dat deze dames, om hun dienstmeiden te testen, bijvoorbeeld een behoorlijke smak geld onder het kussen legden om te zien of zij eerlijk waren.
In die tijd lagen de machtsverhoudingen heel anders dan nu. Volgens mij vindt dat soort gedrag een oorsprong in het hebben van toegekende macht en misbruik van die macht, gewoon, omdat het kan, en veel mensen zich meer waard voelen als ze de baas over een ander kunnen spelen. Een enorm ego-ding. Het hypocriete is ook nog eens dat, vooral toen, deze deftige dames vrome kerkgangers waren. Net zoals in 'The Help' de blanke dametjes geld ophalen voor 'Arme Hongerige Kindjes in Afrika' maar zich ondertussen schofterig gedragen tegen hun zwarte hulpen, en indirect, hun kinderen. De ironie!
Macht kan een gevaarlijke kracht zijn, en is gemakkelijk te misbruiken. Het is prachtig te zijn wanneer de slachtoffers ervan de moed en kracht vinden om er tegen in verweer te komen, wanneer ze beseffen dat zij uiteindelijk zelf degenen zijn, die die macht aan iemand kunnen geven en daarbij, dus ook weer kunnen wegnemen.
Een inspirerende film, en ik ga hem zeker nogmaals in de bioscoop bekijken, dit keer met vriendin Hilly, van wie ik hoop dat ze het niet vervelend vindt dat de arrogante hoofdpersoon haar bijnaam draagt!
0 replies:
Post a Comment