Vernieuwing in werk

Veranderen. Daar zijn wij mensen eigenlijk niet zo van. Ook ik niet altijd, moet ik eerlijk bekennen. Ik vind het ook wel eens lekker om veilig in mijn ivoren torentje te zitten. Wat je kent is veilig, kennis is macht, als je iets niet kent ben je kwetsbaar, en kwetsbaarheid vinden we grosso modo heel erg spannend.

Ondanks mijn sporadisch erg comfortabele ivoren torentje, gevuld met zachte kussens en warme chocolademelk, ben ik er erg voor te porren buiten gebaande paden te treden, mijn torentje uit te klimmen en om me heen te kijken wat er mogelijk is. Ook al is het er mogelijk koud met voorspellingen voor regen en onweer. Als we zo nu en dan niet eens goed uit onze comfortzone stappen leren we immers nooit, zo is althans mijn overtuiging. In de markt waar ik nu werkzaam ben, mediation, coaching en alles daaromheen, is zelfonderzoek vaak een onderwerp van gesprek. Zo kwam mijn collega P. met de volgende quote aanzetten;

Ervaring is vooral van belang als de toekomst er hetzelfde uitziet als het verleden.

Ik vind het echt een eye-opener. Want inderdaad, de vroeger-was-alles-beter-houding en het-altijd-respect-hebben-voor-een-(wijzere?)-oudere-medewerker (wat weet jij nou als jonkie?) zijn eigenlijk houdingen die niet willen accepteren dat de wereld veranderlijk is. De aard van leven is veranderlijk. We vechten tegen ouderdom, tegen verderf en ontbinding, maar zowel het bloeien als het verwelken zijn onderdeel van het leven. Daarbij moet je als specialist, werknemer of werkgever altijd in gedachten houden dat jouw eigen kennis en kunde ook sterfelijk is. Het hele idee dat we iets weten en iets heel goed kunnen, geeft ons een soort rechtvaardigheid om te zijn, een doel op aarde. De erkenning die we graag willen en vasthouden.

Totdat kennis ineens achterhaald blijkt te zijn. Of wanneer een menselijk ambacht geautomatiseerd wordt. Laatst sprak ik met mijn broer over de verwondering van mensen. Veel leeftijdsgenoten vinden maar weinig onderwerpen echt interessant. Alles lijkt al uitgevonden, de wereld lijkt begrijpelijk genoeg zoals-ie is. Maar juist verwondering, het willen leren en openstaan voor nieuwe ervaringen, helpt je als mens te overleven. Of dat nou midden in het oerwoud is of een reorganisatie op je werk; alles is en blijft veranderlijk en jij zult je er staande in moeten houden. Wat een heerlijk contrast in één zin.

Eveneens bracht collega P. mij een pagina, die ze uit haar Coachingskalender voor 2011 gescheurd had. Gezien het gaat over Het Nieuwe Werken en zij weet dat ik daar veel interesse in heb, kwam ze met een leuk overzicht naar me toe. Samen keken we erna en beseften dat we bij onze huidige werkgever nog teveel in het 'oude' zitten, terwijl wij beiden met name naar het 'nieuwe' willen;

	Oud	Nieuw
Werklplek  & Facilitering	Vaste werkplek Werken op kantoor van 9 – 5 Iedere medewerker, zelfde middelen Kennis en informatie beschikbaar afhankelijk van functie en positie in de hiërarchie	Flex- en ontmoetingsplekken Overal werken, niet op vaste tijden Middelen op maat: wat heb je nodig? Altijd en overal toegang tot relevante informatie
Beloning  & Beoordeling	Standaard arbeidsvoorwaarden Beoordeling achter gesloten deuren Status door rang	Maatwerk in arbeidsvoorwaarden Open en transparante beoordeling Status door toegevoegde waarde
Sturing  & Organisatie	Werken volgens functieomschrijving Vertikaal, verkokerd georganiseerd Regels & Procedures centraal	Flexibiliteit & Vertrouwen Klant-/proces-/burgergericht georganiseerd Professie centraal
Samenwerking	Indekken (bijv. iedereen cc-en) Identificatie met eigen afdeling Afstemmen op basis van belangen	Verantwoordelijkheid nemen Identificatie met gehele organisatie Gericht samenwerken/constructief concurreren

Bron: Marloes Pomp e.a., Het Nieuwe Werken bij het Rijk. Van Het Oude Werken, de dingen die voorbijgaan. Den Haag: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 2009. (Uit de Coachingskalender 2011)

Niet omdat nieuw beter is, of flitsender, of geweldiger. Maar omdat deze manier van werken meer past bij een inmiddels veranderde maatschappij, met veel (vaak hoogopgeleide) deeltijdwerkers. Geen 'u vraagt, wij draaien' medewerkers meer, die van 9 tot 5 op kantoor rondhangen, maar eigenwijze (hoog)opgeleiden die overal vragen 'waarom doen jullie dat zo?'; die jongleren met duo-banen, gezin en sport. Die hun belangen en zorgen met een werkgever willen kunnen bespreken.

Klinkt het verwend? Wellicht. Maar het betreft een win-win situatie. Jeugdige betweters betekent mondiger publiek, wat voor sommige werkgevers even slikken is, maar het betekent ook dat deze medewerkers - in principe- verantwoordlijkheid nemen voor hun (gemaakte) werk. Zij hebben behoefte aan vrijheid en vertrouwen binnen hun functie, zodat ze hun kennis op hun eigen manier in kunnen zetten. Dat vereist een andere manier van sturen op voortgang van een leidinggevende. Het is mogelijks zelfs spannend voor een leidinggevende dat een medewerker niet langer vraagt om ad-hoc sturing maar om een beleid en een langetermijnvisie. Om doelstellingen en eindproducten, alsof de manager zijn mensen als individuele projecten aanstuurt.

Kortom, het nieuwe werken is niet zo zeer een begrip, maar de voorgestelde veranderingen doen een beroep op de flexibiliteit van werknemers en -gevers. En al die leuke speeltjes als Ipads, smartphones en kleine laptops, zijn enkel middelen die tot je beschikking staan om effectief je werk te doen, op de manier waarop jij wilt werken. Need it, take it, no need, discard it. Niet dat je aan alle nieuwe snufjes kunt 'ontsnappen', maar dat is een ander verhaal. In principe kies jij je eigen media, in overeenstemming met de belangen van je organisatie.

Ik zie een nieuwe manier van werken ook als een soort spirituele vooruitgang, geconfronteerd met jezelf, je manier van werken en eigenlijk ook de manier waarop je naar je leven kijkt. Als je op je werk volle verantwoordelijkheid moet nemen voor je werkwijze, visie en invulling, dan kan het bijna niet anders of je neemt die vragen ook mee naar je privé situatie. En daar zie ik groei in, voor iedereen die ermee te maken krijgt. En nu ga ik weer aan de slag, anders mag ik van mezelf niet om vijf uur naar huis... ;)